। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प ह्वाइटहाउ फर्किएको दुई साताभित्रै इरानले शक्तिशाली ब्यालिस्टिक मिसाइल परीक्षण गरेको छ ।
इरानका राष्ट्रपति मसूद पेजेस्कियानको उपस्थितिमा आइतबार आयोजित एक समारोहमा इरानले एक हजार ७०० किलोमिटर टाढा मार हान्न सक्ने नयाँ ब्यालेस्टिक क्षेप्यास्त्रलाई सार्वजनिक गरेको हो ।
फारसी भाषामा ‘इतेमाद’ नाम दिइएको उक्त क्षेप्यास्त्रको अधिकतम मार हान्ने क्षमता एक हजार ७०० किलोमिटर रहेको र यो इरानी रक्षा मन्त्रालयले निर्माण गरेको ‘सबैभन्दा पछिल्लो ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र’ भएको इरानी सरकारी टेलिभिजनले उल्लेख गरेको छ ।
सन् १९७९ फेब्रुअरी १० मा भएको इस्लामी गणतन्त्र स्थापनाको ४६औं वर्षगाँठको केही दिनअघि इरानको राष्ट्रिय अन्तरिक्ष दिवसको अवसरमा आयोजित समारोहमा यो नयाँ क्षेप्यास्त्रको प्रदर्शन गरिएको हो ।
आफ्नो पहिलो कार्यकालमा ट्रम्पले इरानमाथि अत्यधिक दबाबको नीति अंगिकार गरेका थिए । उनी दोस्रो कार्यकालका लागि निर्वाचित हुनुअघिबाटै इरान इजरायलसँगको नयाँ द्वन्द्वमा होमिएको थियो ।
७ अक्टोबर २०२३ मा इजरायलको दक्षिण क्षेत्रमा प्रवेश गरेर हमासले गरेको आक्रमणपछि इरान र इजरायललाई आक्रमणकै स्तरमा आमनेसामने उभ्याएको थियो ।
यस्तो बेला गरिएको परीक्षणले पुनः एकपटक अमेरिका–इरान तथा इजरायल–इरान तनावलाई अझ चर्काउने विश्लेषण गर्न थालिएको छ । इरानको कदमले यस क्षेत्रमै थप तनाव उत्पन्न गर्ने विश्लेषणकहरूले बताएका छन् ।
तेहरानले भने यो परीक्षण इरानका नागरिकको सम्प्रभूता र इरानी भूमिको रक्षाको लागि भएको दावी गरेको छ । ‘रक्षा क्षमता र अन्तरिक्ष प्रविधिको विकास कुनै पनि देशले इरानी भूमिमा आक्रमण गर्ने दुस्साहस नगरून् भन्ने उद्देश्य हो,’ पेजेस्कियानले टेलिभिजनमार्फत् गरेको एक सम्बोधनमा भने ।
विश्लेषकहरूका अनुसार इरानले परीक्षण गरेको नयाँ स्वरूपको क्षेप्यास्त्र कट्टर शत्रु मानिने इजरायलसम्म पुग्न सक्षम रहेको बताएका छन् ।
यस्तै, पर्शियन खाडी र ओमानको समुद्रमा तैनाथ अमेरिकी नौसेनाका जहाजहरूसम्म सहजै निशाना बनाउन सक्ने बताइएको छ । यो परीक्षणसँगै पश्चिमा देशहरूले इरानको ब्यालेस्टिक क्षेप्यास्त्र कार्यक्रमले मध्यपूर्वलाई अस्थिर बनाएको आरोप लगाउँदै चिन्ता व्यक्त गरेका छन् ।
इरानले भने आफ्नो पछिल्लो कदमले इरानलाई विश्वबाट एक्ल्याएरभन्दा वार्ता र संवादबाट अघि बढ्न पश्चिमाहरूलाई दबाब पुग्ने पुग्ने प्रतिक्रिया दिएको छ ।
कुनै समय संयुक्त राज्य अमेरिकाबाट सैन्य उपकरण सहायता प्राप्त गर्दै आएको इरानले सन् १९७९ को इस्लामिक क्रान्तिपछि सम्पूर्ण सम्बन्ध तोडेको थियो । त्यही समयदेखि नै इरानले आफ्नै हातहतियारको विकास गर्न थालेको थियो ।
सन् १९८० देखि १९८८ को बीचमा इराकसँगको विनाशकारी युद्धका बेला हातहतियार प्रतिबन्धको सामना गरेको इरानले अहिले क्षेप्यास्त्र, हवाई प्रतिरक्षा प्रणाली र ड्रोनलगायत स्वदेशमा विकसित हतियारको पर्याप्त भण्डार गरेको छ ।
