— अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले चिनियाँ सामग्रीमाथि भन्सार दर कम गर्ने घोषणा गरेका छन् । दक्षिण कोरियामा चीनका राष्ट्रपति सी जिनफिङसँग भेटवार्ता गरेपछि ट्रम्पले यस्तो घोषणा गरेका हुन् ।
त्यस्तै, चीनबाट अमेरिकामा आउने ‘रेयर अर्थ’ (दुर्लभ खनिज तत्व र धातु) माथिको चिनियाँ कडाई खुकुलो गर्ने विषय पनि सल्टिएको बताए ।
राष्ट्रिय सुरक्षाको कारण देखाउँदै चीनले दुर्लभ खनिज तत्व र धातुको निर्यातमा कडाई गरे पछि अमेरिका र पश्चिमा देशको अर्थतन्त्रमा ठूलो असर पुगेको थियो ।
चीनसँग चाँडै व्यापार सम्झौतामा हस्ताक्षर हुने बताएका छन् । एपेक सिईओ सम्मेलनमा भाग लिन गएका बेला दुई नेताबीच भेटवार्ता भएको हो । भेटवार्ताबारे बेइजिङले आधिकारिक जानकारी सार्वजनिक गरेको छैन ।
रेयर अर्थ के हो ?
पृथ्वीमा रहेका १७ वटा रसायनिक तत्वहरुको समूहलाई रेयर अर्थ (दुर्लभ खनिज–तत्व) भनिन्छ । स्मार्टफोन, इलेक्ट्रिक उपकरण, गाडीका पाटपुर्जा, पानीजहाज तथा फाइटर जेटजस्ता सैन्य सामग्री निर्माणमा यसको उपयोग हुन्छ ।
ब्याट्री, मदरबोर्ड, स्क्रिन, स्पिकर, मोटर्सलगायत पाटपुर्जाहरु बनाउने यसको प्रयोग हुन्छ । इन्टरनेशनल इनर्जी एजेन्सीको रिपोर्टअनुसार विश्वको कुल दुर्लभ खनिज–तत्वको ६० प्रतिशत खानी चीनमा रहेको अनुमान गरिएको छ ।
उपकरणहरुमा प्रयोग गर्न मिल्ने (प्रशोधित दुर्लभ धातु) मध्ये ९० प्रतिशतभन्दा धेरै चीनमा प्रशोधन हुन्छ । गत अप्रिलयता बेइजिङले राष्ट्रिय सुरक्षाको कारण देखाउँदै ७ वटा दुर्लभ खनिज तत्व र त्यससँग सम्बन्धित प्रविधिको आपूर्तिमा कडाई गरिदिएको छ । यसलाई विश्वका दुई महाशक्ति देशबीचको व्यापार युद्धको नयाँ शृंखलाका रुपमा हेरिएको छ ।
अमेरिकामात्रै नभएर पश्चिम युरोप, दक्षिण कोरिया सिंगापुर, जापानलगायतका अन्य ठूला अर्थतन्त्रसमेत यस निर्णयबाट प्रभावित छन् । किनकी, इलेक्ट्रिक डिभाइस तथा अत्याधुनिक प्रविधि निर्माणमा यसको प्रयोग अपरिहार्य छ ।
