— भारतस्थित प्रवासी नेपालीहरूले मतदानको अधिकारको माग गरेका छन् । विदेशमा रहेका नेपालीलाई मतदानको अधिकार दिने विषय बहसमा रहेका बेला भारतमा रहेका नेपालीहरुले पनि आवाज पठाएका छन् ।
प्रवासी नेपालीहरुको संगठन नेपाली समाज भारतले मंगलबार दिल्लीस्थित नेपाली दूतावासमा उक्त माग राख्दै ज्ञापन बुझाएको छ । नेपालको संविधानले सबै नेपाली नागरिकलाई मतदानका अधिकार दिएको भन्दै नेपाली समाजले भारतमा रहेका प्रवासी नेपालीहरूलाई पनि आगामी निर्वाचनमा उक्त सुविधा प्रदान गर्न माग गरेको हो ।
नेपाली समाजको एक प्रतिनिधिमण्डलले नेपाली राजदूत शंकरप्रसाद शर्मालाई भेटेर प्रवासी नेपालीलाई मतदानको अधिकार प्रदान गर्न सर्वोच्च अदालतले गरेको फैसलातर्फ पनि ध्यानाकर्षण गराएको हो । समाजका महासचिव आरबी खड्काले लामो अवधि भइसक्दा पनि सर्वोच्च अदालतको फैसला कार्यान्वयनमा नआएकाले नेपाल सरकारसँग दूतावास मार्फत त्यसको व्यवहारिक कार्यान्वयनका लागि माग गरिएको उनले बताए ।
समाजले अन्य विभिन्न विषयमा पनि दूतावासको ध्यानाकर्षण गराएको छ । भारतमा बैंक खाता खोल्न नेपालीहरूले भोगिरहेको समस्यालाई समाधान गर्न पहलका लागि आग्रह गरिएको खड्काले बताए । भारतका धेरै बैंकहरुले नेपाली पासपोर्ट, नागरिकता तथा नेपाली दूतावासले प्रमाणित गरेर दिएको पत्रलाई स्वीकार गरिरहेको छैन । त्यसले गर्दा अध्ययन र रोजगारीका लागि भारतमा रहेका नेपालीले बैंक खाता खोल्न नपाएको खड्काले बताए । ‘त्यसले गर्दा हजारौं श्रमिक, मजदुर, विद्यार्थी तथा व्यवसायीको आर्थिक गतिविधि ठप्प भएको छ,’ उनले भने, ‘दूतावासले भारतीय रिजर्भ बैंकसँग नेपालीले भोगिरहेको समस्या समाधानका लागि पहल गर्नुपर्ने आग्रह गरेका छौं ।’ नेपाली रहेको आधाकारिकताको प्रमाणका आधारमा खाता खोल्न दिइनुपर्ने नेपाली समाजको माग छ ।
विगतमा नेपाली नागरिकताकै आधारमा भारतमा नेपाली नागरिकले खाता खोल्न पाएका थिए । तर, पछिल्ला केही वर्षदेखि खाता खोल्नलाई आधारकार्ड र प्यानकार्ड अनिवार्य गरिएको छ । त्यसले नेपालीहरुलाई बैंकिङ कार्यमा समस्या परिरहेको छ । त्यस्तै, विभिन्न राज्यमा भारतको निर्वाचन आयोगले थालेको 'स्पेसल इन्टेन्सिभ रिभिजन'ले नेपाली नागरिकको बसोबास, रोजगारी, आवागमन तथा दैनिक जीवनमा प्रत्यक्ष असर परेकोसमेत देखिएको खड्काले बताएका छन् । दूतावासले भारत सरकारसँग कूटनीतिक माध्यमबाट प्रवासी नेपालीलाई उत्पन्न कठिनाइको समाधानका लागि पहल गर्नुपर्ने आफूहरुले राजदूत शर्मासँग माग राखेको उनले जानकारी दिए ।
भारतमा रहेका नेपालीहरुसँग समन्वय, सूचनाको आदान प्रदान तथा सहयोगका लागि दूतावासमा प्रवासी सहायता डेस्क स्थापनाको माग पनि नेपाली समाजले गरेको छ । भारतमा बसोबास गर्ने नेपाली नागरिकका साझा मुद्दाहरू समाधानका लागि सक्रिय कूटनीतिक पहलका लागि दूतावासलाई आग्रह गरिएको खड्काले जानकारी दिएका छन् ।
