— गुगलको प्यारेन्ट कम्पनी अल्फाबेटले आफ्ना लागि बनाउँदै आएको एक विशेष सेमिकन्डक्टर चिप अब अर्को ठूलो प्रविधि कम्पनी मेटाले खरिद गर्ने विषयमा छलफल अघि बढाएको छ । मेटाले अर्बौं डलरमा गुगलको चिप किन्न लागेको खबरले प्रविधि बजार तरंगित बनेको छ ।
यस घटनाले सेमिकन्डक्टर क्षेत्रमा वर्चस्व कायम गर्दै आएको एनभिडियासँग गुगलको प्रतिस्पर्धा बढ्ने संकेत देखिएको रोयटर्सलगायत अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन् ।
मेटाले गुगल क्लाउडमा प्रयोग गरिँदै आएको विशेष चिप भाडामा लिने विषयमा पनि छलफल गरिरहेको छ । आगामी वर्षको सुरुमै मेटाले गुगलसँग चिप किन्नुका साथै भाडामा लिएर प्रयोग गर्ने योजना बनाएको बुझिन्छ । गुगलले आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई) सम्बन्धी कार्यका लागि बनाएको टेन्सर प्रोसेसिङ युनिट्स (टीपीयू) को चौथो भर्सन मेटाले खरिद गर्न लागेको हो । गुगलले पनि पहिलो पटक आफ्नो चिप बिक्री गर्ने विषयमा छलफल गरेको र यो निकै ठूलो कुरा भएको ‘द इन्फरमेसन’ पोर्टलको समाचारमा उल्लेख छ ।
हालसम्म गुगलले आफ्नै डेटा सेन्टरहरूमा मात्रै टीपीयू प्रयोग गर्दै आएको थियो । अब यो चिप अरू कम्पनीहरूलाई पनि बेच्न सुरु गर्दा यसले गुगलको चिप बजार आकार बढाउने र गुगल अब सिधै एनभिडियाजस्ता कम्पनीसँग प्रतिस्पर्धामा आउन लागेको विश्लेषण भइरहेको छ । यसले गर्दा अर्बौं डलरको एआई बजारमा एनभिडियाको हिस्सा प्रभावित हुने अनुमान गरिएको छ । रोयटर्सका अनुसार गुगल क्लाउडका कतिपय कर्मचारीले गुगलको यस रणनीतिपछि एनभिडियाको वार्षिक आम्दानीको १० प्रतिशत हिस्सा कटौती हुने दाबी गरेका छन् ।
मेटाले भने चिपका सन्दर्भमा दोहोरो रणनीति अवलम्बन गरिरहेको छ । एकातिर उसले गुगलसँग साझेदारी गर्न खोजिरहेको छ भने अर्कातिर आफ्नै छुट्टै चिप बनाउन पनि प्रयासरत देखिन्छ । द बिजनेस स्ट्यान्डर्डको विश्लेषणअनुसार मेटाले ग्राफिक प्रोसेसिङ युनिट (जीपीयू) मा एनभिडियासँगको निर्भरता कम गर्न र एआईमा एनभिडियाको वर्चस्व तोड्न चाहेको छ । मेटाले गुगलसँग टीपीयू किनेर आफ्नो ग्राफिक्सलगायत पूर्वाधारलाई विविधीकरण गर्ने हो भने वार्षिक ४ देखि ७ अर्ब डलर बचाउन सक्ने विज्ञहरूको अनुमान छ ।
एआई चिप निर्माणमा अग्रणी एनभिडियालाई गुगलको बजार प्रवेश र गुगल–मेटाबीचको साझेदारीले सुरुवाती चरणमै धक्का दिएको छ । मंगलबार यस विषयमा समाचार बाहिरिएपछि एनभिडियाको सेयर मूल्य ३.२ प्रतिशतले घटेको थियो । अल्फाबेटको सेयर मूल्य भने ४ प्रतिशतले बढेर कम्पनीको बजार मूल्यांकन नै ४ ट्रिलियन डलर पुग्न लागेको छ । हालसम्म ४ ट्रिलियन मार्केट क्याप छुने एक मात्र कम्पनी एनभिडिया हो । माइक्रोसफ्ट र एप्पल पनि ४ ट्रिलियनको दौडमा नजिक पुगेका छन् । चिप निर्माताहरूका लागि मेटा भने ठूलो ग्राहक हो, मेटाले यस वर्ष मात्रै चिप खरिदका लागि ७२ अर्ब डलर छुट्याएको छ ।
चिप उत्पादन क्षेत्रमा एनभिडियाको प्रभुत्व तोड्न गुगललाई सहज भने नभएको रोयटर्समा आदित्य सोनी र राजवीरसिंह प्रदेशीको विश्लेषण छ । ‘गुगलले एनभिडियाको बजार प्रभुत्व कम गर्ने हो भने कम्पनीले दुई दशक लगाएर बजारमा स्थापित गरेको सञ्जाललाई प्रतिस्थापन गर्नुपर्नेछ जुन निकै कठिन छ,’ उनीहरूले लेखेका छन्, ‘विश्वका ४० लाखभन्दा धेरै डेभलपरहरूले एआई र अन्य एप्लिकेसन बनाउन एनभिडियाको कुडा सफ्टवेयर प्लाटफर्म प्रयोग गर्दै आएका छन् ।’
एआई चिप बजारमा गुगलको प्रवेश, एआई बबल ब्रस्ट हुने हल्लाजस्ता प्रतिकूल समयमा एनभिडियाको सेयर मूल्य तलमाथि भए पनि अझै महँगो छ । यसको मूल्य–आम्दानी अनुपात (पी/ई रेसियो) ४२ छ । यसको अर्थ कम्पनीले कमाउने १ डलरका लागि सेयरधनीहरू ४२ डलर तिर्न तयार छन् । एआईमा हुने खर्च बढ्दै जाँदा एनभिडियाले आफ्नो आम्दानी तीव्र वृद्धि गर्दै र असाधारण मुनाफा कायम राख्न सक्यो भने यो मूल्य ठीकै मान्न सकिने अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन् ।
–एजेन्सीको सहयोग
