— उत्तरी इटालीस्थित स्टेल्भियो राष्ट्रिय निकुञ्जमा डाइनासोरका हजारौं पदचिन्ह फेला परेका छन् । यी पदचिन्ह झन्डै २१ करोड वर्ष पुरानो हुनसक्ने अनुसन्धानकर्ताहरुले बताएका छन् ।
केही पदचिन्ह ४० सेन्टिमिटरसम्मका छन् । यी पदचिन्हहरु मिलेर बसेका छन् र धेरैमा औंला तथा नङ्ग्राका स्पष्ट चिन्ह देखिन्छन् ।
मिलानको उत्तर–पूर्वमा रहेको उक्त निकुञ्जभित्र गत सेप्टेम्बरमा फोटोग्राफर इलियो डेल्ला फेराराले एक ठाडो पहाडमा सयौँ मिटरसम्म फैलिएका ती पदचिन्ह देखेका थिए। त्यसयता यस विषयमा अनुसन्धानकर्ताहरुले लगातार खोजी गरिरहेका छन् ।
यी डायनासोरहरू प्रोसाउरोपोड प्रजातिको भएको अनुसन्धानकर्ताको अनुमान छ । यस्ता प्रजातीको लामो घाँटी, सानो टाउको र धारिला नङ्ग्रा हुने गर्थे । ती प्रजाती शाकाहारी थिए ।
मिलानस्थित जीवाश्म विज्ञ क्रिस्टियानो डाल सास्सोले भने, 'म बसोबास गर्ने क्षेत्रमै अद्भुत खोज भेटिन्छ भन्ने मैले कहिल्यै कल्पना गरेको थिइँन । '
ट्रायासिक काल (करिब २५० देखि २०१ मिलियन वर्षअघि) मा त्यो पहाडी भित्तो ज्वार–भाटा आउने समथर भूभाग थियो, कालान्तरमा एल्प्स पर्वत शृंखलाको हिस्सा बन्यो । 'यो स्थान डायनासोरहरूले भरिएको थियो,' दाल सास्सोले भने ।
उनका अनुसार डायनासोर बथानमा मिलेर अघि बढ्थें । 'यहाँ अझ जटिल व्यवहारका प्रमाणहरू पनि छन् । सम्भवतः आत्मरक्षाका लागि जनावरहरूको समूह गोलो घेरामा जम्मा भएजस्तो पनि देखिन्छ,' उनले भने ।
यी प्रोसाउरोपोडहरू १० मिटर (३३ फिट) सम्म लामो हुन सक्थे। तिनीहरू प्रायः दुई खुट्टामा हिँड्थे, तर कतिपय स्थानमा पाइलाका छापको अगाडि हातका छाप पनि भेटिएका छन्, जसले उनीहरू कहिलेकाहीँ रोकिने र अगाडिका खुट्टा जमिनमा टेकाएर विश्राम गर्ने गर्थे भन्ने संकेत गर्छ ।
प्रोसाउरोपोडहरु १० मिटरसम्म लामो हुन्थें, उनीहरु दुई खुट्टाले हिंड्थे । तर केही ठाउँमा हातका डोबहरु पनि पदचिन्हभन्दा अगाडी भेटिएका छन् । जसले उनीहरु आरामका लागि रोकिदाँ आफ्ना हातहरुले पनि मैदानमा टेक्थे भन्ने संकेत गर्छ ।
इटलीको संस्कृति मन्त्रालयले अनुसन्धानस्थल दुर्गम क्षेत्रमा रहेकाले ड्रोन र रिमोट सेन्सिङ प्रविधिको सहायताले अनुसन्धान गरिएको जनाएको छ ।
