— ७ मार्च १९६१ मा नारा क्षेत्रको यामाटोकोरियामा शहरमा एक मध्यमवर्गीय परिवारमा ताकाइचीको जन्म भएको थियो ।
उनका बाबु दाईक्यु ताकाइची टोयटा ब्रान्डसँग आबद्ध एक अटोमोबाइल कम्पनीमा काम गर्थें । आमा काचुको ताकाइची नारा क्षेत्रको प्रहरी दस्तामा थिइन् । उनले नारा क्षेत्रीय यनिवी हाईस्कुलबाट उच्च शिक्षा हासिल गरेकी हु्न् । त्यसपछि उनले कोवे विश्वविद्यालयमा पढ्न थालिन् ।
विश्वविद्यालयमा पढ्दा उनी हेभी मेटल ब्यान्डकी सदस्य थिइन् । विजनेश एड्मिनिस्ट्रेशनमा स्नातक गरेपछि उनले मात्सुस्हिता इन्स्टिच्युट अफ गभर्मेन्ट एन्ड म्यानेजमेन्टमा भर्ना भइन् । त्यहाँबाट छात्रवृत्ति पाएर सन् १९८७ मा अमेरिका गइन् ।
जहाँ उनले डेमोक्रेटिक पार्टीकी कंग्रेसवुमन प्याट सोर्डोरको सहयोगीका रुपमा काम गरिन् । १९८९ मा जापान फर्किएर उनले संसदीय विश्लेषकका रुपमा काम गरिन् । १९८९ मा उनी टिभी आसीकी प्रस्तोता थिइन् । त्यसपछि फुजी टेलिभिजनमा बिहानीको जानकारीमुलक कार्यक्रम ‘असा दो नारु’ सञ्चालन गरिन् ।
१९९२ मा उनले पहिलोपटक जापानको माथिल्लो सदनमा स्वतन्त्र उम्मेदवारी दिएकी थिइन् । तर चुनाव हारिन् । अर्को वर्ष तल्लो सदनमा चुनाव जितिन् । उनले सन् २००६ मा सिन्जो अबेको क्याबिनेटमा विज्ञान तथा प्रविधि नीति मन्त्रालय, युवा तथा लैगिंक समानता मन्त्रालयलगायत विभिन्न मन्त्रालय सम्हालिन् । सन् २०१२ मा एलडिपीको विजयपछि उनी पार्टीको नीति अनुसन्धान परिषद्की प्रमुख थिइन् ।
उग्रदक्षिणपन्थी लाइनकी ताकाइचीले जापानको साम्राज्यकालीन विरासतको वकालत गर्छिन् । उनले जापानको सैन्य शक्ति बलियो बनाउनुपर्ने बताउँदै आएकी छिन् ।
सेप्टेम्बर २०२५ मा पार्टीभित्रको अन्तरकलह तथा जनविरोधपछि प्रधानमन्त्री सिगेरु इसिबाले राजीनामा गरे । यसपछि, ४ अक्टुबरमा साने ताकाइची लिबरल डेमोक्रेटिक पार्टी (एलडिपी) को संसदीय दलको अध्यक्ष बनिन् । यसले उनलाई जापानको इतिहासकै पहिलो महिला प्रधानमन्त्री बन्ने बाटो खोल्यो ।
२१ अक्टुबरमा प्रधानमन्त्री बनेलगत्तै ताकाइचीले मध्यावधि चुनाव घोषणा गरिन् । जबकी, संसद्मा उनको पार्टीसँग बहुमत कायमै थियो । उनले बहुमत नआए प्रधानमन्त्रीबाट राजीनामा दिने घोषणा समेत गरेकी थिइन् ।
ताकाइचीको यो जोखिम सफल भएको छ । उनको पार्टी आइतबार सम्पन्न निर्वाचनमा दुई तिहाई सिटसहित विजयी भयो । जापानको तल्लो सदनमा दोस्रो विश्वयुद्धपछि कुनै पनि पार्टीले दुई तिहाई ल्याएको यो पहिलोपटक हो ।
ताकाइचीको विजयले संविधान संशोधनको बहसलाई राजनीतिको केन्द्रमा ल्याएको छ । दोस्रो विश्वयुद्धपछिको जापानको संविधानको धारा ९ मा उल्लेख गरिएको ‘शान्तिप्रतिको प्रतिबद्धता’ ले विश्वमा उसको विशिष्ट छवि छ ।
तर, ताकाइचीले यसमा सुधार गरेर जापानलाई बलियो सेनाको देश बनाउने लक्ष्य राखेकी छिन् । जापानले प्रमुख राष्ट्रिय सुरक्षा दस्तावेजहरु नवीकरण गर्ने, हतियार निर्यात प्रतिबन्ध अन्त्य गर्ने र रक्षा खर्च वृद्धि गर्ने प्रतिवद्धता उनको छ ।
ताकाइचीले सर्वसाधारणमाथि आर्थिक दबाब घटाउन कर कटौती गर्ने बताएकी छिन् । घरभाडा र दैनिक सामाग्रीको चर्को मूल्य तिरिरहेका जापानीहरुलाई यसबाट राहत मिल्नेछ । उनले अतिरिक्त खर्च जुटाएर जापानी अर्थतन्त्रलाई बढावा दिने वाचा गरेकी छिन् ।
मध्य फेब्रअरीमा संसद् बैठक सुरु हुनासाथ उनले बजेट विधेयकका लागि काम गर्नुपर्ने छ । न्युन आय र बढ्दो मूल्यवृद्धिले दैनिक जीवनमा निम्त्याएका समस्या समाधान गर्नेगरी बजेट ल्याउनु उनको सरकारको प्रमुख चुनौती हो ।
जापानमा अस्थिर राजनीति चलिरहेका बेला ४ अक्टुबर २०२५ मा एलडिपीको अध्यक्ष चुनिएकी ताकाइची २१ अक्टुबरमा संसद्मा बहुमत जुटाएर पहिलो महिला प्रधानमन्त्री बनिन् । लगत्तै संसद्को पूर्ण कार्यकाल नसकिदैं नयाँ निर्वाचन घोषणा गरिन् ।
ताकाइचीले अमेरिकासँगको जापानको सुरक्षा सम्बन्धलाई थप प्रगाढ बनाउन चाहेकी छिन् । अमेरिका, अस्ट्रेलिया र बेलायतसँग मिलेर गोप्य सुचनाहरु संकलन तथा साझेदारी गर्ने उनको लक्ष्य छ ।
यसका लागि उनी जापानमा राष्ट्रिय गुप्तचर एजेन्सी स्थापना गर्न चाहन्छिन् । जापानमा जासूसी गर्नेहरुलाई कडा कारबाही गर्ने नियम बनाउने उनको एजेन्डाले मानवअधिकारलाई नजरअन्दाज गर्नसक्ने आलोचकहरुको तर्क छ ।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको आग्रहपछि उनले जापानको सुरक्षा खर्च बढाएर आगामी मार्चसम्म कुल ग्राहस्थ उत्पादनको २ प्रतिशत पुर्याउने भएकी छिन् । उनी आगामी मार्चमा अमेरिका भ्रमणमा जाँदैछिन् ।
ताइवानमा चीनले सेना परिचालन गरेमा जापानले पनि त्यसको जवाफ दिने अभिव्यक्ती उनले नोभेम्बरमा दिएकी छिन् । चीनले यसमा आपत्ति जनाउँदै आएको छ । एक चीन नीतिप्रतिको प्रतिबद्धताबाट जापानलाई पछि नहट्न सजग पनि गराएको छ ।
आप्रवासी र विदेशीका लागि पनि कडा नीतिहरु ल्याउने उनको लक्ष्य छ । जापानी राजदरबारको पुरुषमात्रै उत्तराधिकारी हुन पाउने नियमलाई उनले समर्थन गर्दै आएकी छिन् । त्यस्तै समलिङ्गी विवाहविरुद्ध उभिएकी छिन् ।
उनले गत वर्ष संकट व्यवस्थापन लगानी योजना अघि सारेकी थिइन् । जसमा खाद्यान्न, उर्जा, सुरक्षा र आपुर्ति चक्रजस्ता १७ वटा रणनीतिक क्षेत्र समावेश छन् ।
