: दक्षिण कोरियाका पूर्व राष्ट्रपति युन सुक याेललाई अदालतले आजीवन कारावासको सजाय सुनाएको छ। उनलाई मार्शल ल लागू गर्ने क्रममा विद्रोहको नेतृत्व गरेको अभियोगमा दोषी ठहर गरिएको हो।
दक्षिण कोरियाको अदालतले बिहीबार सुनाएको यस फैसलासँगै देशको हालसम्मकै ठूलो राजनीतिक संकटको एक अध्याय समाप्त भएको मानिएको छ।
३ डिसेम्बर २०२४ मा युनले टेलिभिजनमार्फत राष्ट्रलाई सम्बोधन गर्दै मार्शल ल घोषणा गरेका थिए। उनले विपक्षी दलहरूभित्र “राज्यविरोधी शक्तिहरू” रहेको र ती उत्तर कोरियाप्रति सहानुभूति राख्ने दाबी गरेका थिए।
घोषणापछि सशस्त्र सैनिकहरू हेलिकप्टरमार्फत संसद भवनमा अवतरण गरेका थिए र सांसदहरू बसेको कक्षमा प्रवेश गर्ने प्रयास गरेका थिए। सांसदहरू, संसद कर्मचारी तथा आक्रोशित नागरिकहरूले प्रवेशद्वार अवरोध गर्दै सैनिकहरूलाई रोक्न प्रयास गरे। ती दृश्यहरू प्रत्यक्ष टेलिभिजनमा प्रसारण भएका थिए।
युनको घोषणाले देशको अधिनायकवादी विगतका सम्झनाहरूलाई पुनर्जीवित गरेको भन्दै व्यापक आलोचना भएको थियो। सांसदहरूले संसदमा जबरजस्ती प्रवेश गरी सर्वसम्मतिले मार्शल ल खारेज गर्ने प्रस्ताव पारित गरेपछि युनले करिब छ घण्टामै आफ्नो निर्णय फिर्ता लिएका थिए।
१९८० को दशकको अन्त्यदेखि, दक्षिण कोरिया नियमित विरोध, अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता, निष्पक्ष चुनाव र शक्तिको शान्तिपूर्ण हस्तान्तरणको साथ एक बलियो लोकतन्त्रमा रूपान्तरण भएको छ। त्यसबेलादेखि यो देश विश्वव्यापी अर्थतन्त्रको एक प्रमुख खेलाडीको रूपमा पनि विकसित भएको छ र एसियामा एक महत्वपूर्ण अमेरिकी सहयोगी बनेको छ।
तर घरेलु राजनीति भने गहिरो ध्रुवीकरणले ग्रस्त छ। विभिन्न राजनीतिक धारका राष्ट्रपतिहरूले महाभियोग, आपराधिक अनुसन्धान र अभियोजनको सामना गर्दै आएका छन्। सियोल केन्द्रीय जिल्ला अदालत बाहिर युन समर्थकहरूको भीड जम्मा भएको थियो। सुनुवाइ राष्ट्रव्यापी प्रत्यक्ष प्रसारण गरिएको थियो।
अध्यक्ष न्यायाधीश जी ग्वी–योनले युनको मनसाय राष्ट्रिय सभालाई पक्षाघात पार्नु रहेको स्पष्ट देखिएको बताए। उनले विपक्षी डेमोक्रेटिक पार्टीका नेता तथा सत्तारूढ दलका नेता हान डोङ–हू लगायत राजनीतिक विपक्षीहरूलाई पक्राउ गर्ने प्रयासलाई पनि निर्णयको आधार बनाइएको बताए।
पूर्व रक्षामन्त्री किम योङ–ह्युन लाई पनि विद्रोहमा प्रमुख भूमिका खेलेको आरोपमा दोषी ठहर गर्दै ३० वर्षको जेल सजाय सुनाइएको छ। उनले मार्शल ल कार्यान्वयनका लागि सैनिकहरूलाई आदेश दिने जिम्मेवारी लिएको स्वीकार गरेका थिए।
