: संयुक्त राज्य अमेरिकाले इरानमाथि आक्रमण गर्न सक्ने सम्भावनाबीच तेहरानले युद्धका लागि तयारी तीव्र बनाएको छ । मध्यपूर्वमा अमेरिकी सैन्य उपस्थिति उल्लेखनीय रूपमा बढिरहेका बेला इरानले आफ्ना आणविक केन्द्रहरू मजबुत पार्नुका साथै मिसाइल उत्पादन संरचना पुनर्निर्माण गरेको संकेत दिएको छ ।
अमेरिकी र इरानी वार्ताकारहरूबीच जेनेभामा साढे तीन घण्टा अप्रत्यक्ष वार्ता भएको थियो, तर ठोस निष्कर्ष निस्किएन । इरानका शीर्ष कूटनीतिज्ञ अब्बास अराघचीले दुवै पक्ष ‘मार्गदर्शक सिद्धान्त’ मा सहमत भएको बताए । तर अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले इरानले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले तोकेका ‘रेड लाइन’ स्वीकार नगरेको बताए ।
वार्ता जारी रहे पनि ह्वाइट हाउसलाई यसै साताको अन्त्यसम्म अमेरिकाले आक्रमण गर्न सक्ने तयारी पूरा हुने जानकारी दिइएको छ । पछिल्ला दिनहरूमा मध्यपूर्वमा हवाई तथा नौसैनिक शक्ति बढाइएको छ ।
पुनर्निर्माण र सैन्य तयारी
गत जुनमा इजरायलले इरानमाथि आकस्मिक आक्रमण गर्दै उसका आणविक कार्यक्रमका केही भाग ध्वस्त पारेको, मिसाइल उत्पादन केन्द्रहरूमा ठूलो क्षति पुर्याएको र प्रमुख सैन्य कमाण्डरहरू मारिएको थियो । १२ दिन चलेको संघर्षमा इरानले सयौं मिसाइल र ड्रोन प्रहार गर्दै जवाफी कारबाही गरेको थियो भने अमेरिकाले इरानका तीन आणविकस्थलमा हमला गरेको थियो । राष्ट्रपति ट्रम्पले ती स्थल ‘पूर्ण रूपमा ध्वस्त’ भएको दाबी गरेका थिए ।
उपग्रह तस्वीर विश्लेषणअनुसार, खोर्रमाबादस्थित इमाम अली मिसाइल बेसमा ध्वस्त संरचनामध्ये केही पुनर्निर्माण गरिएका छन् र केही निर्माणाधीन छन् । तब्रिज हवाई आधार र हमदान हवाई आधारमा पनि रनवे र संरचनाहरू मर्मत गरिएको देखिन्छ । शाहरुदस्थित ठोस इन्धन मिसाइल उत्पादन केन्द्र छिट्टै पुनर्निर्माण गरिएको बताइएको छ, जसले लामो दूरीका मिसाइल छिटो प्रक्षेपण गर्न सहयोग गर्छ ।
आणविकस्थल सुदृढीकरण
इरानले आफ्ना आणविक केन्द्रहरूलाई थप सुरक्षित बनाउन कंक्रिट र माटो प्रयोग गरी भूमिगत संरचनाहरू मजबुत बनाइरहेको छ । नतान्ज नजिक पिकएक्स माउन्टेन क्षेत्रमा सुरुङ प्रवेशद्वारहरूमा नयाँ कंक्रिट हालिएको देखिएको छ । तेहरान नजिक पर्चिन सैन्य परिसरमा रहेको ‘तालेघान २’ नामक केन्द्रमा कंक्रिटको आवरण बनाएर माथिबाट माटोले छोपिएको छ ।
यसले हवाई आक्रमणबाट सुरक्षा दिन सक्ने विश्लेषकहरूको भनाइ छ । इस्फहान नजिक ७ औं तिर औद्योगिक परिसरमा पनि क्षतिग्रस्त संरचना पुनर्निर्माण गरिएको छ । विशेषज्ञहरूका अनुसार, इजरायलको ‘अपरेशन राइजिङ लायन’ आक्रमणपछि इरानले अपेक्षाभन्दा छिटो पुनर्संरचना गरिरहेको छ ।
शासन संरचना पुनर्गठन
गत वर्षको युद्धले इरानको कमाण्ड संरचनाका कमजोरी उजागर गरेको थियो । त्यसपछि सर्वोच्च नेता अली खामेनीको नेतृत्वमा सर्वोच्च राष्ट्रिय सुरक्षा परिषद सुदृढ गरिएको छ र युद्धकालीन निर्णयका लागि रक्षा परिषद गठन गरिएको छ ।
पूर्व आईआरजीसी कमाण्डर अली शम्खानीलाई रक्षा परिषदको सचिव नियुक्त गरिएको छ । विश्लेषकहरूका अनुसार, यो कदम सम्भावित अमेरिकी ‘डिक्यापिटेशन स्ट्राइक’—सर्वोच्च नेतालाई लक्षित आक्रमणको तयारीको संकेत हुन सक्छ ।
आन्तरिक दमन
इजरायली गुप्तचर निकाय मोसादको घुसपैठपछि इरानले आन्तरिक सुरक्षामा कडाइ गरेको छ । आर्थिक समस्याबाट सुरु भएका प्रदर्शनहरूलाई कठोर रूपमा दबाइएको छ । सरकारले प्रदर्शनकारीहरूलाई इजरायली जासुसको आरोप लगाएको छ र बसिज अर्धसैनिक बल परिचालन गरेको छ ।
सैन्य अभ्यास र सन्देश
वार्तासँगै इरानले फारसको खाडीमा नौसैनिक अभ्यास सञ्चालन गरेको छ । पहिलो पटक आईआरजीसीले केही घण्टाका लागि Strait of Hormuz केही भाग बन्द गरेको जनाएको छ । यो जलडमरूमध्यबाट विश्वको दैनिक तेल आपूर्तिको ठूलो हिस्सा ओहोरदोहोर हुन्छ ।
इरानले रसियासँग संयुक्त नौसैनिक अभ्यास पनि गरेको छ । यसैबीच अमेरिकाले दुई विमानवाहक जहाज क्षेत्रमा तैनाथ गरेको छ र एक इरानी ड्रोन खसालेको जनाएको छ । विशेषज्ञहरूका अनुसार, इरानको रणनीति अमेरिकालाई सन्देश दिनु हो–यदि युद्ध भयो भने त्यसको लागत उच्च हुनेछ । उनीहरू भन्छन्, ‘अमेरिका आक्रमण अघि सम्भावित क्षति र परिणामको गम्भीर मूल्यांकन गर्न बाध्य हुनेछ।’
