— काठमाडौं शंखमूलको प्रकाश न्याछ्यौं स्टोरमा खाना पकाउने बाबा ग्यास अभाव भएको दुई साताभन्दा बढी भयो । स्टोरका सञ्चालक प्रकाश न्याछ्यौं नै कहिले ग्यास आउँछ भन्नेमा निश्चिन्त छैनन् । ‘किन हो ग्यास नै आएको छैन,’ उनले भने, ‘कति दिन नआउने हो, थाहा छैन, उपभोक्ताले सोधिरहन्छन्, ग्यास आएपछि खबर गरौंला भन्दै पठाउने गरेको छु ।’

अहिले बजारमा ग्यास नपाइएको उपभोक्ताको गुनासो छ । तर नेपाल आयल निगम भने ग्यास आपूर्तिमा समस्या नभएको र उपभोक्ताले अनावश्यक धेरै सिलिन्डर जम्मा गरेर राख्दा अभाव भएको बताउँछ । पश्चिम एसियामा बढ्दो तनावका कारण सर्वसाधारण त्रसित भएर ग्यास स्टोर गर्दा अभाव जस्तो देखिएको निगमका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत चण्डिकाप्रसाद भट्टको भनाइ छ ।

निगमले बुधबारबाट ग्यास विक्रेताहरूलाई उद्योगबाट प्राप्त परिमाणको विवरण अनिवार्य बुझाउन निर्देशन दिएको छ । ‘भारतबाट नियमित आयात हुँदा र उद्योगबाट उत्पादन भइरहँदा पनि बजारमा ग्यास अभाव भइरहेको छ,’ भट्टले भने, ‘विवरण बुझाउन थालेपछि बाँकी ग्यास कहाँ गयो भन्ने थाहा हुन्छ ।’

निगमले देशभरका ६० ग्यास उद्योगमा भारतबाट आएको ग्यास उपलब्ध गराइरहेको छ । अहिले मासिक रूपमा भारतबाट ५० हजार ३ सय मेट्रिकटन ग्यास आउने गरेको छ । अघिपछि दैनिक औसतमा ९५ बुलेट (ग्यास बोक्ने ट्यांकर) भारतबाट आउने गर्थे । निर्वाचनअघि निर्वाचनलाई नै मध्यनजर गर्दै दैनिक औसतमा १ सय १२ बुलेट आइरहेका थिए । अहिले १ सय ५ देखि १ सय १० वटासम्म बुलेट आउने गरेका छन ।

ads/6800x1100galaxy-s26-ultrapriva-0932026035119.jpg
‘पहिला ४५ हजार मेट्रिकटन ग्यास आउने गर्थ्यो, चुनावमा ग्यास अभाव हुन नदिन पहिल्यै ५० हजार ३ सय मेट्रिकटन ल्याउन थालेको हो, अहिले पनि त्यही परिणाममा ग्यास आइरहेको छ,’ भट्टले भने । उनका अनुसार निर्वाचनअघि सबैभन्दा बढी १ सय ३७ वटासम्म ग्यास बुलेट आएका थिए ।

भारतका पाँच ठाउँबाट ग्यास आउने गरेको छ । सबैभन्दा बढी बरौनी रिफाइनरीबाट ग्यास आउने गरेको छ । त्यसपछि मथुरा, दुर्गापुर, पारादीप र हल्दियाबाट ग्यास आउने गरेको छ । एउटा बुलेटले १८ मेट्रिकटनसम्म ग्यास बोक्छ । उक्त परिमाणको ग्यास १२ सय सिलिन्डरमा भर्न मिल्छ । निगमका अनुसार अहिले भारतबाट प्रतिदिन २० करोड ३४ लाख रुपैयाँको ग्यास आयात हुने गरेको छ ।

‘अघिपछि भइरहेको भन्दा बढी ग्यास आउँदा बजारमा अभाव देखिनुको मुख्य कारण अनावश्यक भण्डारण नै हो, एउटा घरमा ४/५ वटासम्म सिलिन्डर राख्ने गर्दा समस्या भएको हो,’ उनले भने, ‘होटल तथा रेस्टुरेन्टमा पनि बढी भण्डारण हुँदा अभाव भएको छ ।’ नियमितभन्दा अझै बढी आयात गरेर समाधान गर्ने पक्षमा निगम रहेको भट्टले सुनाए ।

केही स्थानमा बढी पैसा लिएर ग्यास बिक्री गरेको गुनासो आएको र ती ठाउँ पहिचान गरिसकिएको उनले बताए । ‘वाणिज्य आपूर्ति तथा उपभोक्ता संरक्षण विभागसँग समन्वय गरेर अनुगमन गरी विभागको नियम, कानुनअनुसार कारबाही प्रक्रिया अघि बढाउँछौं,’ उनले भने, ‘ग्यास अभाव हुन नदिन र धेरैभन्दा धेरै आयात गर्न इन्डियन आयल कर्पोरेसनसँग नियमित सम्पर्क र समन्वयमा छौं ।’

ads/multiple-banner-1-d-1022026052847.jpg
ads/multiple-banner-2-d-1022026052940.jpg
ads/multiple-banner-3-d-1022026053028.jpg
ग्यास अभाव देखिइरहे आधा सिलिन्डर भरेर वितरण गर्ने योजनामा निगम रहेको भट्टले जानकारी दिए । ‘अहिले १४.२ केजीको सिलिन्डर वितरण भइरहेकामा आधा सिलिन्डर ७.१ केजीको वितरण गर्ने सोचमा पनि छौं,’ उनले भने, ‘उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालयसँग छलफल गरेर अघि बढ्छौं ।’ अहिले बढी उपभोक्ता भएको नेपाल, एभरेस्ट, साइबाबा, शुभम ग्यासको माग बढी हुँदा केही अभाव देखिएको उनको भनाइ छ ।

भन्सार विभागका अनुसार चालु आर्थिक वर्षको ७ महिना (साउन–माघ) मा ३१ अर्ब ८५ करोड ९ लाख ४८ हजारको ३२ करोड १० लाख ८९ हजार ६ सय ८५ किलो ग्यास आयात भएको छ । गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा ३५ अर्ब ४७ करोड ६५ लाख ७५ हजारको ३१ करोड ४३ लाख ४१ हजार २ सय ११ किलो ग्यास आयात भएको थियो । गत आर्थिक वर्षको सात महिनाको तुलनामा चालु आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा ६७ लाख ४८ हजार ४ सय ७४ किलो ग्यास बढी आयात भएको छ ।

बजारमा ग्यासको अभाव नभएको दाबी नेपाल एलपी ग्यास उद्योग संघका अध्यक्ष दिवान चन्दको छ । ‘चार/पाँच महिनाअघि भारतबाट कम ग्यास आयात भयो, त्यसको प्रभाव अहिलेसम्म परेजस्तो भएको छ,’ उनले भने, ‘फेरि चिसो मौसममा ग्यासको खपत बढी हुन्छ, यो बेला ग्यास हिटर र गिजरको प्रयोग बढी हुन्छ । अब गर्मी सुरु हुँदै छ, यसको प्रयोग कम भई अभाव घट्नेछ ।’ बजारमा ग्यास अभाव हुँदै छ भन्ने हल्लाले खाली सिलिन्डर भएका सबैले भरेर राख्दा समस्या भएको उनको बुझाइ छ । तर आजका दिनसम्म ग्यास आपूर्ति कम नभएको दाबी उनको छ ।

‘भारतले दिनुपर्ने ग्यास दिइरहेको छ,’ उनले भने, ‘त्यसैले अहिले उपभोक्ता आत्तिइहाल्नुपर्ने अवस्था छैन ।’ उनका अनुसार नेपाल, एसटीसी, शुभम र एभरेस्ट ग्यास टेकुबाट उपलब्ध गराउने व्यवस्था गरिएको छ । ‘पहिलाको आयल निगमको कार्यालय परिसरबाट उक्त कम्पनीका प्रतिनिधिहरू बसेर ग्यास बिक्री गरिरहेका छन्,’ उनले भने, ‘कसैलाई समस्या भए उक्त कम्पनीका खाली सिलिन्डर लिएर जाँदा ग्यास पाइन्छ ।’ नेपाल ग्यासले बालाजुबाट पनि बिक्री गरिरहेको उनको भनाइ छ ।