— अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा रासायनिक मलको मूल्यमा दुई सातामै ३० प्रतिशतले वृद्धि भएको छ । अहिले युरियाको मूल्य प्रतिटन ६ सय ५० र डीएपी ७ सय ७५ डलरसम्म पुगेको छ ।
अमेरिका-इजरायलले इरानमाथि आक्रमण गरेपछि सुरु भएको द्वन्द्व र त्यसको कारण होर्मुज जलमार्ग प्रभावित भएपछि यसको असर इन्धनका अलावा कृषिजन्य रसायनिक मलमा पनि परेको छ ।
कृषि सामग्री कम्पनीका प्रबन्धक विष्णुप्रसाद पोखरेलले तीव्र रूपमा भइरहेको मूल्यवृद्धिको असर नेपालसम्मै पर्ने बताए । यही गतिमा मूल्य बढ्ने हो भने नेपालले वार्षिक ३ लाख टन पनि किन्न नसक्ने उनको भनाइ छ । 'नेपालमा वार्षिक ६ देखि ७ लाख टन मलको माग हुने गरेको छ,' उनले भने, 'कृषि सामग्री कम्पनी तथा साल्ट टेडिङ कर्पोरेसनसँग १ लाख ६० हजार टन डीएपी र युरिया मौज्दात रहेको छ ।'
हालसम्मको खरिदले असारसम्म धाने पनि अब साउनपछि हुने मलको माग कसरी सम्बोधन गर्ने भनेर छलफल भइरहेको अर्थ तथा कृषि मन्त्रालयका अधिकारीहरूले जनाएका छन् । चालु आर्थिक वर्षमा करिब २८ अर्बको मलका लागि बजेट छुट्याइएको छ, जसमध्ये अहिलेसम्म ३ लाख ९७ टन आइसकेको छ ।
नेपालका आपूर्तिकर्ताले पश्चिम एसियाका मुलुकबाट आपूर्ति गरेर ल्याउने गरेका छन् । युद्धका कारण इन्धनसँगै होर्मुज जलमार्ग भएर आउने रासायनिक मलको आयात पनि प्रभावित भएको छ । यो अवरोधले दक्षिण एसियाली मुलुकको हिउँदे तथा वर्षे बाली प्रभावित हुने जोखिम बढको छ । यसले कृषिमा आश्रित उद्योग र खाद्य सुरक्षामा समेत चुनौती थप्ने विश्लेषण हुन थालेको छ ।
