— नेपालमा ४३ वर्षपछि बटुवा चरा गाजले भुइँरविन देखिएको छ । उक्त चरा पूर्वी नवलपरासीको अमलटारीस्थित नारायणी नदी छेउमा शनिबार देखिएको हो ।
चरा अवलोकन गर्ने क्रममा नेचर गाइडहरू मान चौधरी, मनीष महतो, अमृत महतो, दिनेश महतो र कञ्चन महतोले उक्त चरा देखेका थिए ।
भारतमा जाडोका बेला आउने आगन्तुक यो चरा बच्चा कोरल्न आफ्नो थातथलोमा फर्कने क्रममा नेपालतिर आराम गर्न रोकिएको वरिष्ठ चराविद् डा. हेमसागर बरालले बताए । यो चरा चीन, मंगोलिया र साइबेरियातिर जाने क्रममा यहाँ रोकिएको हुन सक्ने उनको भनाइ छ ।
नेपालको बाटो भएर गन्तव्यतिर जाने क्रममा आराम गर्न वा बस्न दुई/चार दिन रोकिने चरालाई बटुवा भनिन्छ । भुइँमा बस्न बढी रुचाउने रविन परिवारको चरा हुँदा यसलाई भुइँरविन नामकरण गरिएको हो । यो खुला मैदान, ढुंगे जमिन र खेतबारीमा बस्न मन पराउँछ ।
यसअघि गाजले भुइँरविन सन् १९८३ अप्रिल १ मा चितवन निकुञ्जको मध्यवर्ती क्षेत्रमा बेलायती चराविद्, लेखक तथा चराका चित्रकार क्लाइव बायर्स र बेलायती चराविद् आलन आदम्सले पहिलो पटक देखेका थिए । त्यसयता उक्त चराको अभिलेख नेपालमा हुन सकेको थिएन । पहिलोपटक नेपालमा उक्त चरा देख्ने विश्व प्रसिद्ध चराका चित्रकार आयरल्यान्डका नागरिक वायर्सको गत मार्च ४ मा बेलायतमा मृत्यु भएको थियो । अर्का चराविद् आदम्सको पनि मृत्यु भइसकेको छ ।
बच्चा कोरल्ने समयमा भालेको भाग नीलोफ्रुस्रो, अनुहारको पाटा कालो तथा फिक्का सुन्तले छाती देखिन्छ । बच्चा कोरल्ने समयमा पोथीको माथिल्लो भाग फुस्रोफुस्रोदेखि पीतरहित खैरो, कण्ठमा गाढा फुस्रो र पुच्छर सेताम्य हुने वाइल्डलाइफ फोटोग्राफर सञ्जय श्रेष्ठले बताए । नेपालमा ९ सय ३ चराको अभिलेख भएको रेकर्ड छ ।
