। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानविरुद्धको कडा अभिव्यक्ति दिँदै ह्वाइट हाउसबाट सम्बोधन गरेलगत्तै विश्वव्यापी रूपमा तेलको मूल्य बढेको छ । यो सम्बोधन इरानमा जारी युद्धसँग सम्बन्धित थियो ।
ट्रम्पले आगामी दुईदेखि तीन हप्ताभित्र इरानमा कडा सैन्य कारबाही हुने चेतावनी दिएका छन् । ‘हामी उनीहरूलाई अत्यन्त कडा प्रहार गर्नेछौं,’ भन्दै उनले इरानलाई ‘ढुंगे युग’मा फर्काइदिने अभिव्यक्ति समेत दिएका छन् ।
बीबीसीका अनुसार, ट्रम्पले सम्बोधन सुरु गर्नुअघि बेंचमार्क ब्रेन्ट क्रुड तेलको मूल्य करिब प्रति ब्यारेल १०० डलरको हाराहारीमा थियो । सम्बोधन समाप्त भएपछि भने तेलको मूल्य करिब ४ प्रतिशतले वृद्धि भएर प्रति ब्यारेल १०५.३८ डलर पुगेको छ ।
ट्रम्पले होर्मुज जलडमरूमध्य (स्ट्रेट अफ होर्मुज) सम्बन्धी कुनै घोषणा गर्न सक्ने अपेक्षा गरिएको थियो । तर त्यसबारे कुनै अपडेट नआएपछि तेलको मूल्य बढेको देखिएको बीबीसीले जनाएको छ ।
होर्मुज जलडमरूमध्य विश्व अर्थतन्त्रका लागि अत्यन्त महत्वपूर्ण मानिन्छ, किनभने विश्वको करिब २० प्रतिशत ऊर्जा व्यापार यही साँघुरो समुद्री मार्गबाट हुने गर्छ ।
फेब्रुअरी २८ मा इरानमाथि अमेरिका र इजरायलले संयुक्त आक्रमण सुरु गरेयता यो मार्ग लगभग बन्दजस्तै अवस्थामा छ, किनकि इरानले अमेरिकी र इजरायली हवाई आक्रमणको जवाफस्वरूप यस मार्ग हुँदै जाने जहाजहरूलाई निशाना बनाउन सक्ने चेतावनी दिएको छ ।
सम्झौता नभए ऊर्जा संरचनामा हमला गर्ने चेतावनी
ट्रम्पले वार्ताबाट समाधान ननिस्किए इरानका मुख्य विद्युत् उत्पादन केन्द्रहरूमा आक्रमण गरिने चेतावनी दिएका छन् । ‘यदि सम्झौता भएन भने हामी सबै प्रमुख विद्युत् संयन्त्रहरूलाई एकैपटक कडा प्रहार गर्नेछौं,’ उनले भनेका छन् ।
एनले हालसम्म इरानको तेल पूर्वाधारलाई हमला नगरेको जिकिर गरे । ‘हामीले तेलमा हमला गरेका छैनौं, किनकि त्यसले उनीहरूको पुनर्निर्माणको सम्भावना नै समाप्त पार्ने थियो,’ उनले स्पष्ट पारे ।
इरानको सैन्य क्षमतामा ‘गम्भीर क्षति’ भएको दाबी
ट्रम्पले अमेरिकी कारबाहीले इरानको नौसेना, वायुसेना र क्षेप्यास्त्र कार्यक्रमलाई लगभग ध्वस्त पारेको दाबी गरेका छन् । ‘इरानको नौसेना समाप्त भइसकेको छ, वायुसेना पनि निष्क्रिय छ र क्षेप्यास्त्र क्षमता लगभग समाप्त भइसकेको छ,’ उनले भने ।
उनका अनुसार यी कारबाहीले इरानको आणविक कार्यक्रम र क्षेत्रीय प्रभाव विस्तार गर्ने क्षमतालाई गम्भीर रूपमा कमजोर बनाएको छ ।
सहयोगी खाडी मुलुकको प्रशंसा
ट्रम्पले प्रारम्भिक रूपमा कूटनीतिक समाधान नै आफ्नो प्राथमिकता रहेको बताएका छन् । तर इरानले आणविक हतियारको खोज जारी राखेको र सम्झौताका प्रयास अस्वीकार गरेको आरोप लगाए ।
इजरायल, साउदी अरेबिया, कतार, यूएई, कुवेत र बहराइनलगायत सहयोगी राष्ट्रहरूको समर्थनको प्रशंसा गर्दै उनले भने, ‘हामी उनीहरूलाई कुनै पनि हालतमा असफल हुन दिने छैनौं ।’
ट्रम्पको अभिव्यक्तिले युद्ध चाँडै निर्णायक मोडमा पुग्न सक्ने संकेत गरेको छ । एकातिर कूटनीतिक वार्ता जारी रहेको छ भने अर्कोतर्फ कडा सैन्य विकल्प खुला राखिएको छ । यसले होर्मुज जलडमरूमध्य, वैश्विक ऊर्जा आपूर्ति र तेल मूल्यमा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्ने आकलन गरिएको छ ।
