: पाकिस्तानी राजधानी इस्लामाबादमा अमेरिका र इरानबीच २१ घण्टा चलेको वार्ता कुनै नतिजा बिना समाप्त भयो । यो जानकारी अमेरिकी उपराष्ट्रपतिले दिएका हुन्, जो वार्ताका लागि पाकिस्तान आएका थिए । आइतबार बिहान ६ बजेपछि पत्रकार सम्मेलनमा जेडी भान्सले पाकिस्तानले अमेरिका र इरानबीच दूरी घटाउन र सम्झौता गराउन पूरा प्रयास गर्यो, तर हामी कुनै सम्झौतामा पुग्न सकेनौं ।’
अमेरिकी उपराष्ट्रपतिले भने कि यो खबर अमेरिका भन्दा इरानका लागि बढी खराब हो । ‘कुनै सम्झौता भएन र हामी अमेरिका फर्कियौं ।’ पाकिस्तानको आग्रहमा अमेरिका र इरान दुई हप्ताको अस्थायी युद्धविराममा सहमत भएका थिए र दुवै देशका प्रतिनिधिमण्डल वार्ताका लागि इस्लामाबाद आएका थिए। वार्ता इस्लामाबादको सेरेना होटलमा भएको थियो ।
अमेरिकी उपराष्ट्रपतिले बताए कि वार्ता असफल भए पनि उनले स्पष्ट गरेनन् कि सम्झौता नहुनुले दुई हप्ताको अस्थायी युद्धविराममा के असर पार्छ । प्रेस सम्मेलनको करिब दुई घण्टापछि पाकिस्तानका विदेशमन्त्री इसहाक डारले पनि पत्रकार सम्मेलन गर्दै पाकिस्तान अमेरिका–इरान वार्तामा मध्यस्थको भूमिका निभाइरहने बताए । उनले भने, ‘यो आवश्यक छ कि दुवै पक्षले युद्धविरामप्रति आफ्नो प्रतिबद्धता जारी राखून् ।’
किन टुट्यो वार्ता ?
अमेरिकी प्रतिनिधिमण्डलले भन्यो कि कारणहरू फरक–फरक छन् । वार्तापछि जेडी भान्सले पत्रकार सम्मेलनमा भने, ‘हामीले धेरै स्पष्ट रूपमा आफ्नो ‘रेड लाइन’ बताई दिएका थियौं—हामी केमा सम्झौता गर्न सक्छौं र केमा सक्दैनौं ।’ उनका अनुसार, इरानले अमेरिकाको शर्तहरू स्वीकार नगर्ने निर्णय गर्यो । भान्सले २१ घण्टा चलेको बन्द कोठाको वार्ताको सम्पूर्ण विवरण दिन नसकिने बताए । तर उनले स्पष्ट भने, ‘सीधा कुरा यो हो कि हामी इरानबाट यो भरोसा चाहन्थ्यौं कि उनीहरूले परमाणु हतियार बनाउने छैनन् र त्यसका लागि आवश्यक उपकरण पनि जुटाउने छैनन् ।’
उनका अनुसार यो अमेरिकी राष्ट्रपतिको मुख्य लक्ष्य हो र यही हासिल गर्न वार्ता गरिएको थियो । भान्सले भने कि इरानको युरेनियम सम्वद्र्धन क्षमता पहिले नै नष्ट भइसकेको छ, तर ‘के हामीले इरानमा यस्तो इच्छा देख्यौं कि उनीहरू कहिल्यै परमाणु हतियार बनाउँदैनन् ? अहिलेसम्म यस्तो इच्छा देखिएको छैन ।’ उनले वार्तामा इरानका जमेको सम्पत्ति (फ्रोजन एसेट्स) बारे पनि छलफल भयो, तर कुनै सहमतिमा नसकिएको बताए । उनले थपे, ‘हामीले पर्याप्त लचिलोपन देखायौं, तर दुर्भाग्यवश कुनै प्रगति भएन ।’
भान्सले भने, ‘हामीले एउटा सरल प्रस्ताव राखेका थियौं, यो हाम्रो अन्तिम र सबैभन्दा राम्रो प्रस्ताव हो । अब इरानले यसलाई स्वीकार गर्छ कि गर्दैन, त्यो उनीहरूको निर्णय हो ।’ त्यसपछि उनी रावलपिण्डीको नूर खान एयर बेस हुँदै अमेरिका फर्किए । उनलाई पाकिस्तानका सेना प्रमुख जनरल आसिम मुनीर, विदेशमन्त्री इसहाक डार र गृहमन्त्री मोहसिन नकवीले विदा गरेका थिए ।
