: भारतको एक चार सदस्यीय परिवार आफ्नै घरमा मृत फेला परेको लगभग तीन हप्ता बितिसक्दा पनि अनुसन्धानकर्ताहरूले वास्तवमा के हो भन्ने पत्ता लगाउन सकेका छैनन् ।
अब्दुल्लाह, उनकी पत्नी नसरीन र दुई छोरी आयशा तथा जैनब अप्रिल २५ मा मुम्बईको पायधोनी क्षेत्रमा रहेको घरमा मृत फेला परेका थिए । घटनाको समाचार सार्वजनिक भएपछि भारतीय सञ्चारमाध्यमहरूले यस घटनालाई ‘तरबुजा मृत्यु’ नाम दिएका थिए । किनकी मृत्यु हुनुअघि परिवारले खाएको अन्तिम वस्तु तरबुजा थियो ।
भारतभर यो घटनाले व्यापक मिडिया कभरेज पायो र देशको सबैभन्दा लोकप्रिय गर्मीयामको फलमध्ये एक तरबुजा खान सावधानी अपनाउनु पर्ने शीर्षकहरू प्रकाशित भए । रिपोर्टहरूमा तरबुजा मिसावट गरिएको वा विष हालिएको दाबी गरिएको थियो र दम्पती तथा उनीहरूका किशोरी छोरीहरूको राति ढिलो तरबुजा खाएका कारण मृत्यु भएको भनिएको थियो । यसका कारण मुम्बईका फल बजारहरूमा तरबुजाको माग घटेर मूल्य समेत घटेको थियो ।
यी मृत्यु दुर्घटनावश भएको हो वा जानाजानी गरिएको हो भन्नेबारे पनि धेरै अड्कलबाजी भयो । गत हप्ता मुम्बई प्रहरीले फरेन्सिक परीक्षणबाट डोकाडिया परिवारको मृत्यु जिंक फस्फाइडका कारण भएको पुष्टि गरेको थियो । यो मुसा मार्न प्रयोग गरिने अत्यन्त विषालु रसायन हो । उक्त रसायन उनीहरूको शरीरका अंगहरू र तरबुजाको बाँकी अंशमा भेटिएको थियो ।
तर यो खुलासापछि पनि घटना अझै समाधान भएको छैन र धेरै प्रश्नहरू अनुत्तरित छन् । बुधबार मुम्बई प्रहरी स्रोतहरूले बताएअनुसार विष किन र कसरी तरबुजामा पुग्यो भन्नेबारे अझै स्पष्टता छैन । ‘हामी अझै प्रमाण संकलन गरिरहेका छौं र सम्भावित उद्देश्यका सबै पक्षहरू जाँचिरहेका छौं’, एक वरिष्ठ प्रहरी अधिकृतले भने । ‘हामीले हत्या, दुर्घटनावश मृत्यु वा आत्महत्या कुनै सम्भावनालाई पनि नकारेका छैनौं ।’
डोकाडिया परिवार दक्षिण मुम्बईको पायधोनीस्थित पुरानो भवनको पहिलो तलामा बस्थ्यो । मृत्युपछि प्रहरीको प्रारम्भिक बयानअनुसार, त्यस रात परिवारले केही आफन्तलाई खाना खान बोलाएको थियो, जहाँ बिरयानी खाइएको थियो । अतिथिहरू राति १०ः३० बजे फर्किए, त्यसपछि केही घण्टापछि डोकाडिया परिवारले तरबुजा खायो । त्यस लगत्तै उनीहरू बिरामी परे ।
‘उनीहरू सबैलाई बान्ता र पखाला सुरु भयो । उनीहरूलाई नजिकैको अस्पताल लगियो र पछि जेजे अस्पतालमा सारियो । तर दुर्भाग्यवश चारै जनाको मृत्यु भयो’, प्रहरी उपआयुक्त प्रवीण मुन्धेले सञ्चारमाध्यमलाई बताएका थिए । घटनाको खबर पाएपछि छिमेकीहरू, जसमा चौथो तलामा बस्ने डा. जैद कुरेशी पनि थिए, परिवारलाई सहयोग गर्न पुगेका थिए ।
‘मैले चार जनामध्ये सबैभन्दा कान्छीलाई सास फेर्न गाह्रो भइरहेको देखें । मैले सीपीआर दिएँ । तर अवस्था सुधार नभएपछि उनलाई नजिकैको अस्पताल लगियो, जहाँ उनको मृत्यु भयो’, डा. कुरेशीले भने ।
उनले अन्य तीन जनालाई पनि स्थानीय अस्पतालबाट जेजे अस्पताल लगिएको र त्यहाँ उनीहरूको मृत्यु भएको बताए । उनीहरूको पोस्टमार्टम रिपोर्ट अझै आउन बाँकी छ । प्रहरीले तरबुजाको बोक्रासहित सबै खाद्य सामग्री जफत गरी परीक्षण गरेको थियो । परिवारले बिरामी हुनुअघि खाएको अन्तिम वस्तु भएकाले अनुसन्धानको केन्द्र तरबुजा बनेको थियो । गत हप्ता मुम्बई फरेन्सिक विज्ञान प्रयोगशालाको रिपोर्टले अनुसन्धानको केन्द्र तरबुजाबाट जिंक फस्फाइडतर्फ मोड्यो ।
एफएसएल निर्देशक डा. विजय ठाकरेका अनुसार मृतकहरूको कलेजो, मिर्गौला र प्लीहामा, साथै पेटको पदार्थ, पित्त र पेटको बोसोको नमूनामा जिंक फस्फाइड भेटिएको थियो। तरबुजाको नमूनामा पनि उक्त रसायन फेला परेको थियो । अनुसन्धान गरिरहेका मुन्धेले पनि तरबुजाको नमूनामा मात्र उक्त रसायन भेटिएको र परीक्षणका लागि पठाइएका अन्य खाद्य सामग्रीमा नपाइएको पुष्टि गरे ।
इन्डियन एक्सप्रेसका अनुसार डोकाडिया परिवार बस्ने भवनमा मुसाको समस्या थियो । धेरै परिवारहरूले मुसा हटाउन विष, रिपेलेन्ट र गोंद प्रयोग गर्ने गरेका थिए । मुसा मार्न प्रयोग गरिने केही विषमा जिंक फस्फाइड हुन्छ, जुन ‘अत्यन्त विषालु रासायनिक यौगिक’ भएको मुम्बईस्थित चिकित्सक डा. भूषण रोकाडेले बताएका छन् ।
‘यो रसायन शरीरमा पुगेपछि वा चिसोसँग सम्पर्क भएपछि फस्फिन ग्यास उत्पादन गर्छ, जसले शरीरका कोशिकाहरूलाई अक्सिजन प्रयोग गर्न नदिई धेरै अंगहरूमा गम्भीर असर पुर्याउँछ । यसका लक्षणहरूमा बान्ता, छाती कसिएको अनुभव, सास फेर्न गाह्रो हुनु र शोकमा जानु पर्दछन् । अत्यन्त सानो मात्रामा पनि यो घातक हुन सक्छ’, उनले बताए ।
बुधबार एक वरिष्ठ प्रहरी अधिकारीले भने कि मुसा मार्ने विष कसरी तरबुजामा पुग्यो भन्ने कुरा अझै रहस्यमय छ । ‘हामीले आफन्त, साथीभाइ, परिवार, छिमेकी र डोकाडियाका सहकर्मीहरूसहित ४०–५० जनासँग सोधपुछ गरेका छौं । घटना समाधान गर्न विभिन्न टोलीहरू खटिएका छन् ।’
