: अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प चीन शिखर सम्मेलन सकेर इरान, ताइवान र व्यापारका मुद्दालाई केन्द्रमा राख्दै अमेरिका फर्किन लागेका छन् ।राष्ट्रपति ट्रम्पको मोटरकेड बेइजिङ क्यापिटल अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल पुगेको छ, जहाँबाट उनी व्यस्त भ्रमणपछि अमेरिका फर्किन लागेका छन् ।
विमानस्थलमा सम्मान गार्ड तैनाथ गरिएको छ र एयर फोर्स वनतर्फ जाने सिँढीसम्म रातो कार्पेट बिछ्याइएको छ । यसअघि उनी चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीको नेतृत्व केन्द्र झोङनानहाइमा थिए, जहाँ चिनियाँ नेता सी चिनफिङले द्विपक्षीय चिया भेटघाट र कार्यकारी भोजनको आयोजना गरेका थिए ।
ट्रम्प र सी औपचारिकता र भव्यताबीच पूर्व निर्धारित सन्देशमै केन्द्रित
सीएनएनका अनुसार राष्ट्रपति ट्रम्प र चिनियाँ नेता सी चिनफिङबीचको ऐतिहासिक शिखर सम्मेलनमा दुवै नेताले सावधानीपूर्वक तय गरिएको कूटनीतिक सन्देश प्रस्तुत गरेका छन् । शुक्रबार बेइजिङको एक पार्कमा केही स्थानीय बासिन्दाले ट्रम्पको चीन भ्रमणले अमेरिका–चीन सम्बन्धमा नयाँ मोड ल्याउन सक्ने आशा व्यक्त गरेका छन् । ६४ वर्षीया सेवानिवृत्त सिन जिनमेइले भनिन्, ‘यो त्यस्तो दिन हो जुन हामी सामान्य मानिसहरूले देख्न चाहन्छौं । देशहरूबीच सम्बन्ध सुधारिँदा हाम्रो जीवन पनि सहज हुन्छ ।’
३० वर्षीय वित्त क्षेत्रमा कार्यरत हान जिनयीले भने, ‘मैले हिजो ट्रम्प र सीलाई सँगै टेम्पल अफ हेभेन भ्रमण गरेको देखें । त्यसपछि ट्रम्पले चीनलाई अद्भुत स्थान भने । मलाई लाग्छ, यो चीन–अमेरिका सम्बन्धको राम्रो सुरुआत हो ।’ ५३ वर्षीया याङ यानसियाले विगत दशकदेखि अमेरिका र चीनबीच तनाव रहेको स्वीकार गर्दै पनि यो शिखर सम्मेलनलाई तनाव कम हुने संकेतको रूपमा व्याख्या गरिन् ।
ट्रम्प–सी कार्यकारी भोजनमा कुंग पाओ चिकेन र ब्राउनी
दुवै नेताबीचको कार्यकारी भोजनमा विभिन्न परिकार समावेश थिए, जसमा समुद्री सुप, लोब्स्टर बल, मशरूमसहितको बीफ फिलेट, कुंग पाओ चिकेन, स्क्यालप्स, सिजनल सागसब्जी, स्टिम्ड डम्पलिङ आदि थिए । डेजर्टमा चकलेट ब्राउनी, फलफूल, आइसक्रिम, कफी र चिया राखिएको थियो ।
इरानबारे चीनबाट ट्रम्पले के पाए ?
इरानसँगको युद्धले विश्व ऊर्जा बजारमा असर पारेपछि ट्रम्पले चीनका राष्ट्रपति सीसँग सहयोगको अपेक्षा गरेका थिए । चीन इरानको नजिकको कूटनीतिक साझेदार तथा तेलको प्रमुख खरिदकर्ता भएकाले चीनले शान्ति वार्तामा भूमिका खेल्न सक्छ भन्ने अपेक्षा थियो ।
तर हालसम्म दुवै पक्षबाट सार्वजनिक गरिएका विवरणहरूले चीनको अडानमा खास परिवर्तन नआएको देखाउँछन् । ट्रम्पले फक्स न्यूजसँग कुरा गर्दै सीले द्वन्द्व समाधानमा सहयोग गर्न प्रस्ताव गरेको बताएका थिए । तर अमेरिकी विदेशमन्त्री म्याक्रो रुवियोले एनबीीसी न्यूजसँगको अन्तर्वार्तामा अमेरिकाले चीनसँग प्रत्यक्ष सहयोग नमागेको स्पष्ट पारे । ह्वाइट हाउसका अनुसार दुवै देशले स्ट्रेट अफ होर्मुज खुला रहनु पर्ने र इरानले कहिल्यै आणविक हतियार प्राप्त गर्न नहुने विषयमा सहमति जनाएका छन् । तर विश्लेषकहरूका अनुसार चीनले आफ्नो पुरानै नीति दोहोर्याएको देखिन्छ । ट्रम्प–सी वार्ताले इरान युद्धमा कति प्रभाव पार्नेछ भन्ने अझै स्पष्ट छैन ।
ट्रम्पको बेइजिङ भ्रमणका बेला ताइवान नजिक चिनियाँ युद्धविमान गायब
ताइवानको सेनाले सामान्यतया दैनिक रूपमा टापु वरिपरि आउने चिनियाँ युद्धविमानहरूलाई निगरानी गर्दै आएको छ । केही दिन थोरै हुन्छन् भने केही दिन धेरै । तर पछिल्लो २४ घण्टामा, ट्रम्पको चीन भ्रमण सुरु भएसँगै र बेइजिङमा महत्वपूर्ण वार्ता भइरहेका बेला, कुनै पनि चिनियाँ युद्धविमान ताइवान वरिपरि देखिएन ।
ताइवानको रक्षा मन्त्रालयका अनुसार, ‘ताइवान वरिपरिको हवाई क्षेत्रमा’ कुनै चिनियाँ युद्धविमान फेला परेन, तर सातवटा चिनियाँ नौसैनिक जहाज भने नजिकका जल क्षेत्रमा देखिएका थिए । चीनको सत्तारूढ कम्युनिस्ट पार्टीले ताइवानलाई पुनः एकीकरण गर्ने घोषणा गर्दै आएको छ । सी चिनफिङले यसका लागि सैन्य बल प्रयोगको विकल्प नकारेका छैनन् र पछिल्ला पाँच वर्षमा चीनले ताइवान वरिपरि विमानहरूको संख्या उल्लेख्य रूपमा बढाएको छ ।
यसअघि पनि फेब्रुअरीको अन्त्यदेखि मार्चसम्म करिब दुई हप्तासम्म चिनियाँ युद्धविमानहरूको गतिविधि रोकिएको थियो, जुन ताइवानले सार्वजनिक रूपमा दैनिक सैन्य तथ्याङ्क जारी गर्न थालेयता सबैभन्दा लामो शान्त अवधि मानिएको थियो । त्यतिबेला देखिएको यो अचानक शान्तिले विश्लेषकहरूलाई अचम्मित बनाएको थियो र विभिन्न सम्भावित कारणहरूबारे चर्चा भएको थियो । एक विश्लेषण अनुसार, चीनले सम्भवतः तनाव बढ्न नदिन वा कूटनीतिक वातावरणलाई सहज बनाउन यस्तो कदम चालेको हुन सक्छ ।
