: अमेरिकी विदेशमन्त्री म्याक्रो रुबियोले भारत भ्रमणअघि दिएको अभिव्यक्तिले भारतको ऊर्जा तथा विदेश नीतिमा नयाँ बहस सुरु गरेको छ । उनले अमेरिका भारतसँग ऊर्जा सहकार्य विस्तार गर्न तयार रहेको भन्दै भारतले चाहे जति अमेरिकी तेल खरिद गर्न सक्ने बताएका छन् ।
मियामीमा पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै रुबियोले भने, ‘भारतले अमेरिकाबाट जति तेल किन्न चाहन्छ, हामी उपलब्ध गराउन तयार छौं । अहिले अमेरिका रेकर्डस्तरमा तेल उत्पादन र निर्यात गरिरहेको छ ।’ रुबियो मे २३ देखि २६ सम्म भारत भ्रमणमा छन् । यस क्रममा उनले कोलकाता, आग्रा, जयपुर र नयाँ दिल्लीको भ्रमण गर्नेछन् । उनी क्वाड समूहको विदेशमन्त्रीस्तरीय बैठकमा सहभागी हुन भारत आएका हुन् । क्वाडमा अमेरिका, भारत, जापान र अष्ट्रेलिया सदस्य छन् ।
भेनेजुएलासम्बन्धी टिप्पणीले उठायो प्रश्न
रुबियोले भारत र भेनेजुएलाबीच ऊर्जा सहकार्यका सम्भावना रहेको पनि बताएका छन् । उनले भेनेजुएलाकी कार्यवाहक राष्ट्रपति डेल्सी रोड्रिगेज आगामी साता भारत भ्रमणमा आउने जानकारी गराएका थिए । यस अभिव्यक्तिपछि भारतीय विपक्षी दल कांग्रेसका वरिष्ठ नेता जयराम रमेशले प्रश्न उठाएका छन् । उनले सामाजिक सञ्जाल एक्समा लेख्दै भारत वा भेनेजुएलाले आधिकारिक घोषणा नगरेको भ्रमणबारे अमेरिकी विदेशमन्त्रीलाई पहिले नै कसरी जानकारी भयो भनेर प्रश्न गरेका हुन् ।
दक्षिण एशियाली विश्वविद्यालयका अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध प्राध्यापक धनञ्जय त्रिपाठीका अनुसार अमेरिका विश्वव्यापी तेल आपूर्तिमा आफ्नो नियन्त्रण बढाउन चाहन्छ । उनले भने, ‘रुसबाट तेल आयातमा कडाइ, भेनेजुएलामा सत्ता परिवर्तन र इरानमाथिको दबाबलाई एउटै रणनीतिक श्रृंखलाका रूपमा हेर्न सकिन्छ । भारत ऊर्जा आवश्यकताका लागि आयातमा निर्भर भएकाले कुनै एक देशमा पूर्ण निर्भर हुनु रणनीतिक गल्ती हुन सक्छ ।’
त्रिपाठीका अनुसार पश्चिम एशियामा आगामी वर्ष पेट्रोडॉलर प्रणालीमाथि प्रश्न उठ्न सक्छ । अहिले विश्वव्यापी तेल कारोबार मुख्यतः अमेरिकी डलरमा हुने भएकाले डलरको प्रभुत्व कायम छ । यदि तेल कारोबार अन्य मुद्रामा हुन थाल्यो भने त्यसले अमेरिकी आर्थिक वर्चस्वलाई चुनौती दिन सक्छ ।
