। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले आफ्ना युरोपेली नेटो सहयोगी राष्ट्रहरूप्रति तीव्र असन्तुष्टि व्यक्त गरेका छन्। अमेरिका-इरान युद्धमा युरोपेली राष्ट्रहरूले समर्थन नगरेको र रक्षा खर्चमा ठूलो असमानता रहेको भन्दै ट्रम्पले गठबन्धनमा युरोपेली मुलुकको वर्तमान योगदानलाई हास्यास्पद र सम्बन्धलाई एकतर्फीको संज्ञा दिएका हुन्।
टर्कीको राजधानी अङ्कारामा आगामी जुलाई ७ र ८ मा हुन गइरहेको नेटो शिखर सम्मेलनको सङ्घारमा ट्रम्पको यो कडा अभिव्यक्ति बाहिरिएको हो। यसलाई गठबन्धनभित्रको बढ्दो मतभेदको स्पष्ट सङ्केतका रूपमा हेरिएको छ।
‘उनीहरू हाम्रो पक्षमा उभिएनन्‘
आफ्नो सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्म ट्रुथ सोसलमा एक पोस्ट गर्दै ट्रम्पले विशेषगरी फ्रान्स र बेलायत जस्ता सहयोगी राष्ट्रहरूलाई लक्षित गरेका छन्। इरानसँगको युद्धका क्रममा धेरै युरोपेली मुलुकहरूले अमेरिकी सेनालाई आफ्ना सैन्य आधार प्रयोग गर्न नदिएको विषयमा ट्रम्पले लामो समयदेखि असन्तुष्टि व्यक्त गर्दै आएका थिए।
सोही कुरालाई लिएर गठबन्धनमा पारस्परिकता नभएको दाबी गर्दै ट्रम्पले लेखेका छन्, ‘उनीहरू हाम्रो पक्षमा उभिएका थिएनन् !’
ट्रम्पले आफ्नो पोस्टमा अमेरिका र युरोपेली राष्ट्रहरूको रक्षा खर्चबीचको असमानता बारे कुरा गर्दै विभिन्न तथ्याङ्कहरू सार्वजनिक गरेका छन्। गठबन्धनमा अन्य सदस्य राष्ट्रहरूको तुलनामा अमेरिकाले अत्यधिक आर्थिक तथा सैनिक दायित्व वहन गरिरहेको उनको दाबी छ।
ट्रम्पले प्रयोग गरेका ती तथ्याङ्कहरूले प्रत्येक देशले आफ्नो सशस्त्र बलमा कति खर्च गर्छन् भन्ने देखाउँछ।
अल जजिराले ट्रम्पले सार्वजनिक गरेको तथ्याङ्कलाई नेटोको सन् २०२५ को आधिकारिक तथ्याङ्कसँग तुलना गरेको थियो। उक्त तुलना अनुसार, केही सानातिना भिन्नता बाहेक ट्रम्पको तथ्याङ्क नेटोको वास्तविक तथ्याङ्कसँग धेरै हदसम्म मेल खान्छ।
सुरक्षा प्रतिबद्धता घटाउने सङ्केत
युरोपेली राष्ट्रहरूले आफ्नै सुरक्षाको जिम्मेवारी बढी वहन गर्नुपर्ने धारणा दोहोर्याउँदै ट्रम्पले हालको स्थितिलाई यथावत् कायम राख्न नसकिने बताएका छन्।
यदि युरोपले आफ्नो दायित्व नबढाएमा अमेरिकाले आफ्ना सुरक्षा प्रतिबद्धताहरू क्रमशः घटाउने सङ्केत पनि उनले दिएका छन्।
ट्रम्पको निरन्तर दबाबपछि गत वर्ष नेटो सदस्य राष्ट्रहरूले सन् २०३५ भित्र आफ्नो रक्षा खर्चलाई देशको कुल गार्हस्थ्य उत्पादनको ५ प्रतिशतसम्म पुर्याउने सहमति गरेका थिए।
सन् १९४९ मा स्थापना भएको नेटो अमेरिकाको नेतृत्वमा रहेको विश्वको प्रमुख रक्षा गठबन्धन हो। युरोपमा स्थिरता कायम राख्न, तत्कालीन सोभियत सङ्घको प्रभाव नियन्त्रण गर्न तथा अमेरिकाको विश्वव्यापी रणनीतिक प्रभाव विस्तार गर्न यस गठबन्धनले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको मानिन्छ।
अङ्कारा सम्मेलनमा ट्रम्पको यो असन्तुष्टिले प्रमुख एजेन्डाको रूप लिने निश्चितप्रायः छ।
