: इरान र अमेरिकाबीच पछिल्ला करिब ६ महिनादेखि तनाव कायम छ । यसैबीच इरानको शीर्ष नेतृत्वभित्र गम्भीर मतभेद देखिएको दाबी गरिएको छ । विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमका रिपोर्टअनुसार इरानी सत्तामा आएको दरार गहिरिँदै गएको छ र सर्वोच्च नेता मोज्तबा खामेनीले राष्ट्रपति मसूद पेजेश्कियनलाई कथित रूपमा अन्तिम चेतावनी दिएका छन् ।
रिपोर्टअनुसार सर्वोच्च नेता मोज्तबा खामेनीले राष्ट्रपति पेजेश्कियनलाई फेरि राजीनामाको धम्की दिए तत्काल पदबाट हटाइने चेतावनी दिएका छन् । साथै उनले इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कोप्र्स (आइआरजीसी) का कमाण्डर अहमद वहिदीलाई पूर्ण समर्थन जनाएको पनि बताइएको छ । अमेरिकास्थित इन्स्टिच्युट फर द स्टडी अफ वार (आइएसडब्ल्यु) ले वरिष्ठ धर्मगुरु मोहम्मद बाकिर खाराजीलाई उद्धृत गर्दै पेजेश्कियनले राजीनामाको धम्कीमार्फत सरकारी नीतिमा प्रभाव पार्ने प्रयास नगर्न चेतावनी दिइएको जनाएको छ ।
पेजेश्कियनले यसअघि पनि दिएका थिए राजीनामाको संकेत
यसअघि पनि राष्ट्रपति मसूद पेजेश्कियनले शीर्ष नेतृत्वसँगको असहमतिको कारण पटक–पटक राजीनामा दिने संकेत गरेका थिए । इजरायली सञ्चारमाध्यम च्यानल १४ का अनुसार सुरक्षा तथा विदेश नीतिसम्बन्धी निर्णय प्रक्रियामा आफूलाई बेवास्ता गरिएको भन्दै उनले यसअघि पनि राजीनामा दिन चाहेको बताएका थिए । मे र जुन महिनामा उनले सर्वोच्च नेतृत्वलाई औपचारिक पत्र लेखेर पद छाड्ने इच्छा व्यक्त गरेको बताइए पनि उनले आधिकारिक रूपमा राजीनामा भने बुझाएका थिएनन् ।
आइआरजीसीको बढ्दै प्रभाव
रिपोर्टहरूका अनुसार इरानको विदेश नीति र राष्ट्रिय सुरक्षासम्बन्धी निर्णयहरूमा आइआरजीसी कमाण्डर अहमद वहिदीको प्रभाव उल्लेखनीय रूपमा बढेको छ । राष्ट्रपति पेजेश्कियनका निर्णयहरूलाई पछाडि पारिएको र सर्वोच्च नेतृत्वले आइआरजीसीलाई थप अधिकार दिएको दाबी गरिएको छ ।
यसले अमेरिकाप्रति इरानको नीति अझ कडा र आक्रामक बन्न सक्ने विश्लेषण गरिएको छ । यद्यपि अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले हालै कूटनीतिक वार्तामार्फत सम्झौतामा फर्किन सकिने संकेत दिएका थिए । तर आइआरजीसी भने अमेरिकासँग वार्ताप्रति सधैं संशयपूर्ण रहँदै आएको मानिन्छ ।
अमेरिका–इरान वार्ताको अवस्था
नेतृत्वभित्र मतभेदका समाचार सार्वजनिक भइरहेका बेला इरानले अमेरिकासँग कुनै प्रत्यक्ष वार्ता नभइरहेको स्पष्ट पारेको छ । इरानी पक्षले ट्रम्पको वार्तासम्बन्धी दाबीलाई असत्य भनेको छ ।
यद्यपि केही अन्तर्राष्ट्रिय रिपोर्टहरूले कतार, साउदी अरब र संयुक्त अरब इमिरेट्सको मध्यस्थतामा अमेरिका र इरानबीच अप्रत्यक्ष संवाद जारी रहेको दाबी गरेका छन् । साथै इरानी विदेशमन्त्री अब्बास अराघची अमेरिकी प्रतिनिधिहरूसँग अप्रत्यक्ष सम्पर्कमा रहेको पनि ती रिपोर्टहरूमा उल्लेख गरिएको छ ।
