। सभामुख डोलप्रसाद अर्याल (डीपी)ले प्रतिनिधिसभाको बैठकमा विशेष सम्बोधन गरेका छन् ।
भदौ १० गते भोटेकोशीमा आएको विनाशकारी बाढीको अवस्थामा उनले प्रतिनिधिसभाको बैठकमा विशेष सम्बोधन गरेका हुन् ।
उक्त बाढीले रसुवा, नुवाकोट, धादिङ, गोरखा, तनहुँ र चितवन जिल्लामा ठूलो मानवीय र भौतिक क्षति पुर्याएको छ । यसबारे विशेष सम्बोधन गर्दै सभामुख अर्यालले महिला तथा बालबालिकाको सुरक्षा सुनिश्चित गर्न सरकारको ध्यानाकर्षण गरेका हुन् ।
‘विपद्बाट प्रभावित नागरिकको मानसिक स्वास्थ्य तथा मनोसामाजिक अवस्थाप्रति संवेदनशील हुँदै महिला तथा बालबालिकाको सुरक्षा, संरक्षण र आवश्यक सेवामा सहज पहुँच सुनिश्चित गर्न सरकार तथा सम्बन्धित निकायको गम्भीर ध्यानाकर्षण गराउँछु’, सभामुख अर्यालले भने ।
सभामुख अर्यालले विगत केही दशकदेखि जलवायु परिवर्तनको प्रभावबारे निरन्तर चर्चा गर्दै आएका स्मरण गरेका छन् ।
‘जलवायू परिवर्तनका कारण हिमाली क्षेत्रमा तापक्रम वृद्धि भइरहेको छ, हिमनदी र हिमतालमा परिवर्तन भइरहेको छ,’ उनले भने, ‘हिमपहिरोको जोखिम बढिरहेको छ र असामान्य वर्षाका घटना पनि देखिन थालेका छन् ।’ रसुवामा गएका वर्षमा समेत साना–ठूला विपद्का घटना भई नै रहेको सभामुख अर्यालले स्मरण गरे ।
सभामुख अर्यालले जलवायू परिवर्तनबाट सिर्जित राष्ट्रिय सुरक्षा चुनौती सम्बन्धमा अन्तर्राष्ट्रियस्तरमा नेपालले आफ्नो मुद्दा स्थापित गराउनु आवश्यक रहेको बताए ।
‘त्यसैले जलवायु परिवर्तनबाट सिर्जित क्षति र नोक्सानीको अन्तर्राष्ट्रिय बहसमा नेपालले आफ्नो आवाज अझ स्पष्ट र बलियो रूपमा उठाउनुपर्ने आवश्यकता छ,’ उनले भने, ‘यसतर्फ पनि म नेपाल सरकारको ध्यान आकृष्ट गराउँदछु । ’
रसुवा विपद्ले हामीलाई अर्को महत्वपूर्ण पाठ पनि सिकाएको उनले भनेका छन् । ‘हामीले अब विपद्पछिको व्यवस्थापन मात्र होइन, पूर्वतयारीको संस्कृति निर्माण गर्नुपर्दछ’ उनले भनेका छन्, ‘हिमताल र हिमनदीको नियमित अध्ययन र अनुगमन लाई प्राथमिकता राख्नु पर्दछ ।’
साथै, राष्ट्रिय शोकको घडीमा ऐक्यवद्धता कायम राख्न र तीनै तहका सरकार, सवै दल, नागरिक समाज र राज्यका सवै संयन्त्र परिचालन गरि खोज उद्धार र विस्थापित नागरिकलाई पुनस्थापना गर्न तथा घाईतेको उचित उपचारको प्रवन्ध मिलाउन पनि सभामुखले सरकारलाई निर्देश गरेका छन् ।
नेपाल प्राकृतिक तथा मानवजन्य दुवै प्रकारका विपद्का दृष्टिले अत्यन्त संवेदनशील मुलुक रहेको उनले भनेका छन् । ‘नेपालको भौगोलिक विविधता, कमजोर भू–संरचना, अव्यवस्थित तथा जोखिमयुक्त विकास, कमजोर पूर्वाधार, सीमित स्रोतसाधन र जलवायु परिवर्तनका कारण विभिन्न प्रकारका विपद् बारम्बार दोहोरिँदै आएका छन्,’ उनले भने ।
यसपटकको विपद्बाट प्रभावित नागरिकहरूको उद्धार तथा राहत कार्यका लागि सरकारले सुरक्षाकर्मी परिचालन गरेको पनि उनले स्मरण गरेका छन् ।
यस्तै, खोज, उद्धार, उपचार, राहत तथा मानवीय सेवामा खटिएका नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी बल नेपाल, सरकारी निकाय, प्रदेश तथा स्थानीय सरकार, स्वास्थ्यकर्मी, रेडक्रस, स्वयंसेवक, सञ्चारकर्मी, स्थानीय समुदाय तथा उद्धारकर्मीप्रति उनले प्रतिनिधि सभाको तर्फबाट धन्यवाद व्यक्त गरे ।
यस्तै, मित्रराष्ट्र तथा अन्तर्राष्ट्रिय समुदायबाट प्राप्त प्राविधिक जनशक्ति, राहत, सहयोग तथा सद्भावप्रति सभामुख अर्यालले आभार प्रकट गरे ।
