: सन् २०२६ को रसायनशास्त्रतर्फको नोबेल पुरस्कार फ्रान्सेली वैज्ञानिक हेनरी बी. कागन र जापानी वैज्ञानिक केन्सो सोआईलाई प्रदान गरिने भएको छ ।असिमेट्रिक अर्गानिक सिन्थेसिस' मा 'नन-लिनियर इफेक्ट्स' र 'अटोक्याटालिसिस' सम्बन्धी महत्त्वपूर्ण खोज गरेबापत उनीहरूलाई उक्त पुरस्कार प्रदान गर्ने निर्णय गरिएको हो।
स्टकहोमस्थित 'रोयल स्विडिस एकेडेमी अफ साइन्सेज' ले बुधबार विजेताहरूको नाम सार्वजनिक गरेको हो। रसायनशास्त्र नोबेल समितिका अध्यक्ष हेइनर लिन्केका अनुसार कागन र सोआईले 'होमोकाइरालिटी' कसरी स्वतः उत्पन्न हुन सक्छ भन्ने एक शताब्दीभन्दा पुरानो रासायनिक रहस्यको समाधान दिएका छन्। उनीहरूले विकास गरेका रासायनिक प्रतिक्रियाहरूलाई रसायनशास्त्रको क्षेत्रमा अद्भुत मानिएको छ।
पुरस्कार विजेता ९५ वर्षीय कागन फ्रान्सको ओर्सेस्थित 'युनिभर्सिटी पेरिस-सुड' सँग आबद्ध छन् भने सोआई जापानको 'टोकियो युनिभर्सिटी अफ साइन्स' मा कार्यरत छन्।
यस वर्षको नोबेल पुरस्कार घोषणा शृङ्खला सोमबार चिकित्साशास्त्रतर्फको पुरस्कारबाट सुरु भएको थियो। मस्तिष्कले कसरी काम गर्छ भन्ने बुझ्न प्रकाशको प्रयोग गर्ने प्रविधि/उपकरण विकास गर्ने तीन वैज्ञानिकलाई चिकित्साशास्त्रको नोबेल पुरस्कार प्रदान गरिएको छ। यस्तै मंगलबार भौतिकशास्त्रतर्फको पुरस्कार 'न्युट्रिनो' को दुर्लभ समूहसम्बन्धी अध्ययन तथा खोज गर्ने वैज्ञानिकलाई प्रदान गरियो।
गत वर्ष भने वायुमण्डलबाट हरितगृह ग्यास हटाउन वा मरुभूमिजस्तो वातावरणबाट पनि आद्रता सङ्कलन गर्न सक्ने गरी ठूलो परिमाणमा ग्यास थुन्न मिल्ने नयाँ आणविक संरचना विकास गर्ने तीन वैज्ञानिकले रसायनशास्त्रको नोबेल पुरस्कार पाएका थिए।
कार्यक्रम तालिका अनुसार साहित्यतर्फको नोबेल पुरस्कार बिहीबार, शान्ति पुरस्कार शुक्रबार र अर्थशास्त्रतर्फको नोबेल मेमोरियल पुरस्कार आगामी सोमबार घोषणा गरिनेछ।
यस वर्ष पुरस्कारको राशि १ करोड २० लाख स्विडिस क्रोनर तोकिएको छ, जुन विजेताहरूबीच समान रूपमा विभाजन गरिनेछ।
