: ग्रिनल्याण्ड सरकारले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले यस आर्कटिक क्षेत्रमा 'ठूलो मात्रामा तेल, ग्यास र खनिज उत्खननको तयारी भइरहेको' भनी गरेको दाबीको स्पष्ट खण्डन गरेको छ।
ग्रिनल्याण्डका उप-खानी मन्त्री जोर्गेन ह्यामेकेन-होल्मले अमेरिकी कम्पनीहरूबाट केही साना-तिना गतिविधिहरू भइरहेको स्वीकार गरे तापनि ठूलो मात्रामा हुने उत्खननभन्दा अझै धेरै टाढा रहेकाे जानकारी गराएका छन् ।
उनका अनुसार अहिले सीमित मात्रामा मात्र प्राविधिक तथा अध्ययन स्तरका कामहरू भइरहेका छन् र तिनलाई पूर्ण रूपमा व्यावसायिक सञ्चालनमा ल्याउन वर्षौँ लाग्न सक्छ। अनुसन्धानकर्ताहरूका अनुसार पनि ग्रिनल्याण्डको कठोर भौगोलिक अवस्थाका कारण प्राकृतिक स्रोतहरू निकाल्न निकै कठिन र अत्यधिक खर्चिलो रहेकाे छ।
डेनमार्कको परराष्ट्र मन्त्रालय (जसको ग्रिनल्याण्ड एक स्वायत्त क्षेत्र हो) ले यदि अमेरिकाले ग्रिनल्याण्डका स्रोतहरू उत्खनन गर्न चाहन्छ भने, उसले यस टापुको स्थानीय कानुनभित्रै रहेर काम गर्नुपर्ने स्पष्ट पारेको छ। हालै भएको अमेरिका-डेनमार्क-ग्रिनल्याण्ड सम्झौताले यो नियम नबदलेको मन्त्रालयले जनाएको छ।
'यस सम्झौताले ग्रिनल्याण्डका प्राकृतिक स्रोतहरूमा पहुँचको कुरा गर्दा अमेरिकी लगानीकर्ताहरूलाई अन्य नेटो देशहरू, युरोपेली संघ वा साझेदार राष्ट्रका लगानीकर्ताहरूको तुलनामा कुनै विशेष प्राथमिकता वा सुविधा दिँदैन,' डेनमार्कको परराष्ट्र मन्त्रालयले भन्याे।
भौगोलिक रूपमा ग्रिनल्याण्डका धेरैजसो खनिज भण्डारहरू आर्कटिक वृत्तभन्दा माथिका दुर्गम क्षेत्रहरूमा अवस्थित छन्। यस टापुको लगभग ८० प्रतिशत भाग एक माइलसम्म बाक्लो बरफको तहले ढाकिएको छ भने पूर्वाधारको उपस्थिति नगण्य छ।
ह्वाइट हाउस फर्किएदेखि नै ट्रम्पले ग्रिनल्याण्ड र यसका प्राकृतिक स्रोतहरूमाथि नियन्त्रण लिने संकेत दिँदै आएका छन्, जसले युरोपेली र नेटो साझेदारहरूलाई रुष्ट बनाएको छ। बुधबार बिहानै ट्रुथमा लेख्दै ट्रम्पले भनेका थिए, 'विशेषज्ञहरू भनिरहेका छन् कि यहाँ सजिलै उपलब्ध हुने तेलको मात्रा संसारको जुनसुकै ठाउँको जमिनको तुलनामा धेरै बढी छ।'
तर सोही दिन पछि, एरिजोनाको एउटा र्यालीमा बोल्दै उनले आफ्नो भनाइलाई मिडियाले बढाएर प्रस्तुत गरेको र आफूले ग्रिनल्याण्डलाई बल प्रयोग गरेर कब्जा गर्नेबारे कहिल्यै नसोचेको दाबी गरे। 'उनीहरूले भने कि मैले ग्रिनल्याण्डमा आक्रमण गर्न सेना पठाउन लागेको थिएँ। म त्यसो गर्नेवाला थिइनँ, तर मैले यसबारे नेटोसँग धेरै कडा रूपमा कुरा उठाएको हो,' उनले स्पष्ट पारे।
बुधबार साँझ ह्वाइट हाउसका एक अधिकारीले भने, 'राष्ट्रपतिले भनेझैँ ऊर्जा सुरक्षा नै राष्ट्रिय सुरक्षा हो। ग्रिनल्याण्डको रणनीतिक महत्वलाई अमेरिकाको हितमा उपयोग गरिनेछ।'
सन् २०२५ मा आफ्नो दोस्रो कार्यकाल सुरु गर्नुअघि ट्रम्पले ग्रिनल्याण्डलाई अमेरिकी सुरक्षाका लागि अत्यावश्यक मान्दै नियन्त्रणमा लिने सम्भावना औँल्याएका थिए। तर पछि स्विट्जरल्याण्डको डाभोसमा भएको विश्व आर्थिक मञ्चमा बोल्दै उनले सैन्य कारबाहीको सम्भावनालाई सारेका थिए।
तनाव कम गर्न अमेरिका, डेनमार्क र ग्रिनल्याण्डबीच भएको सम्झौताको सुरुवात डेनमार्कको सार्वभौमसत्ता र ग्रिनल्याण्डवासीहरूको आत्मनिर्णयको अधिकारको स्वीकारोक्तिबाट हुन्छ।
यस सम्झौताले सन् १९५१ को नेटो रक्षा सन्धिलाई परिमार्जन गर्दै थप अमेरिकी सैन्य आधार शिविर निर्माण गर्ने र ग्रिनल्याण्ड डेनमार्कबाट स्वतन्त्र भए तापनि अमेरिकी सैन्य पहुँच कायम रहने ग्यारेन्टी गर्दछ। ह्वाइट हाउसको वेबसाइट अनुसार सम्झौतामा तेल वा ग्यासको स्पष्ट उल्लेख नभए पनि 'खनिज सहकार्य'र 'आर्थिक विकास' को कुरा समेटिएको छ।
ट्रम्पले आफ्नो पोस्टमा थपेका छन्, 'संयुक्त राज्य अमेरिकामाथि हुने जुनसुकै भावी आक्रमण ग्रिनल्याण्ड भएर नै आउनुपर्नेछ, जहाँ हाम्रो रक्षा प्रणालीले ड्रोन, मिसाइल वा अन्य हतियारहरूलाई रोक्नेछ।' यस विषयमा ह्वाइट हाउस, डेनमार्कको प्रधानमन्त्री कार्यालय र ग्रिनल्याण्डको खनिज स्रोत प्राधिकारणसँग थप प्रतिक्रिया मागिएको छ।
