साउदी अरबको आन्तरिक मामिला मन्त्रालयले पवित्र सहर मक्काको एक मस्जिदमा ‘अश्लील कृत्य’ गरेको अभियोगमा दुई बङ्गलादेशी नागरिकलाई मृत्युदण्ड दिएको पुष्टि गरेको छ। साउदी प्रेस एजेन्सीका अनुसार बङ्गलादेशी नागरिक नजरुल इस्लाम अब्दुल बशीर र सिती अख्तरलाई सुरक्षा अधिकारीहरूले पक्राउ गरी अदालतमा पेस गरेका थिए।
अदालतले मक्का मस्जिदको पवित्रता उल्लङ्घन र घटनाको गम्भीरतालाई ध्यानमा राख्दै उनीहरूलाई दोषी ठहर गरेको थियो। तल्लो अदालतको यस निर्णयलाई सर्वोच्च अदालतले समेत सदर गरेपछि शाही आदेश जारी गरी गत अक्टोबर १४ मा दुवै जनालाई मृत्युदण्ड दिइएको हो। यद्यपि, कथित ‘अश्लील कृत्य’ वास्तवमा के थियो र यो घटना कहिले घटेको थियो भन्नेबारे साउदी अधिकारीहरूले कुनै स्पष्ट विवरण सार्वजनिक गरेका छैनन्।
जेद्दास्थित बङ्गलादेशी वाणिज्य दूतावासले आफ्ना नागरिकहरूलाई फाँसी दिनुअघि साउदी अधिकारीहरूले यसबारे पूर्वसूचना नदिएको बताएको छ। बङ्गलादेशी अधिकारीहरूका अनुसार यसबारे औपचारिक पुष्टि र जानकारी माग्दै साउदी विदेश मन्त्रालयलाई कूटनीतिक नोट पठाइएको छ। साउदीका स्थानीय पत्रपत्रिकाले पनि मन्त्रालयको आधिकारिक बयानबाहेक यस घटनाबारे थप विवरण छापेका छैनन्।
के हो ‘ताजीर’ र साउदी न्याय प्रणाली?
एमनेस्टी इन्टरनेसनलका अनुसार साउदी अरबको न्यायिक प्रणाली शरिया कानुनका सिद्धान्त र न्यायाधीशहरूको तजबिजी मा आधारित छ। यस मामिलामा दुवै बङ्गलादेशी नागरिकलाई ‘ताजीर’ अन्तर्गत मृत्युदण्ड दिइएको हो।
इस्लामी कानुनमा स्पष्ट सजाय नभएका अपराधहरूका लागि न्यायाधीशले आफ्नो विवेक प्रयोग गरी तोक्ने सजायलाई ‘ताजीर’ भनिन्छ।
यो कुनै निश्चित कानुन नभई सजायको एक श्रेणी हो । जसले न्यायाधीशलाई अपराधको प्रकृति तय गर्ने र चेतावनी, जरिवाना, कैददेखि मृत्युदण्डसम्मको सजाय निर्धारण गर्ने फराकिलो अधिकार दिन्छ।
साउदी अरबमा व्यापक लिखित दण्ड संहिता नभएकाले धेरैजसो अपराध र तिनको सजाय कानुनमा प्रस्ट उल्लेख छैन। अधिकारीहरूले प्रायः आतंकवाद-विरोधी वा साइबर अपराध कानुनका अस्पष्ट प्रावधानहरू प्रयोग गरी ‘सार्वजनिक व्यवस्था’, ‘धार्मिक मूल्य’ र ‘सार्वजनिक नैतिकता’ विपरीतका कार्यमा सजाय तोक्ने गर्छन्।
सन् २०२६ मा मृत्युदण्डको भयावह आँकडा
एमनेस्टी इन्टरनेसनलको तथ्यांक अनुसार सन् २०२६ को पहिलो नौ महिनामै (अक्टोबर २०२६ सम्म) साउदी अरबमा १७५ भन्दा बढी मानिसलाई मृत्युदण्ड दिइसकिएको छ।
साउदी अरब विश्वमै सबैभन्दा बढी मृत्युदण्ड दिने देशहरूमध्ये अग्रपंक्तिमा पर्छ। यस वर्ष मृत्युदण्ड पाउनेहरूमा अधिकांश विदेशी नागरिक रहेका छन्। सन् २०२६ मा मात्रै २० भन्दा बढी देशका कम्तीमा ९४ जना विदेशी नागरिकलाई साउदी अरबमा फाँसी दिइसकिएको छ।
