। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानविरुद्ध फेरि सैन्य कारबाही गर्ने धम्की दिएका छन्। ट्रम्पले शुक्रबार फ्लोरिडामा आयोजित एक र्यालीमा भने, ‘हामी अर्को सानो अपरेसन एपिक फ्युरी गर्न सक्छौँ।’
अमेरिकी सेनाले २८ फेब्रुअरीमा इरानविरुद्ध सुरु भएको युद्धलाई ‘एपिक फ्युरी’ नाम दिएको थियो। यद्यपि, ट्रम्पले पुनः सैन्य कारबाही कहिले वा कस्तो प्रकारको हुनेछ भन्ने खुलाएनन्।
उता, इरानले यदि अमेरिका र इजरायलले फेरि आक्रमण गरेमा खाडी देशहरूमा समुद्रमुनि बिछ्याइएका इन्टरनेट केबलहरूलाई निसाना बनाउने चेतावनी दिएको छ। यसले इन्टरनेट सेवा, बैंकिङ र अनलाइन कारोबारमा असर पर्न सक्छ।
युद्ध चाँडै अन्त्य गर्न सक्छौँ : ट्रम्प
यसअघि ट्रम्पले ह्वाइट हाउस बाहिर पत्रकारहरूसँग भनेका थिए, ‘हामी यो युद्ध धेरै चाँडै अन्त्य गर्न सक्छौँ। प्रश्न यो हो कि के हामी यसलाई पूर्ण रूपमा अन्त्य गर्न चाहन्छौँ वा बिस्तारै कमजोर हुन दिन चाहन्छौँ।’
ट्रम्पले होर्मुज जलमार्गबाट तेलको आवतजावत जारी रहेको पनि बताए। यो समुद्री मार्ग विश्वमा तेल आपूर्तिका लागि अत्यन्तै महत्त्वपूर्ण छ। उनले भने, ‘हामीले जे चाहन्छौँ, त्यो सबै पाइरहेका छौँ।’
‘मिडटर्म चुनावअघि आक्रमण गर्दैनौँ’
ट्रम्पले युद्ध अन्त्य गर्ने समयसीमालाई लिएर यसअघि पनि फरक-फरक अभिव्यक्ति दिइसकेका छन्। अक्टोबरको सुरुमा उनले अमेरिकाले ३ नोभेम्बरमा हुने मिडटर्म निर्वाचनअघि इरानमाथि आक्रमण नगर्ने बताएका थिए।
यी चुनावले अमेरिकी संसद्का दुवै सदनमा कुन पार्टीको नियन्त्रण रहने भन्ने तय गर्नेछ।
द न्युयोर्क टाइम्सले २१ अक्टोबरको आफ्नो रिपोर्टमा अमेरिकी र इजरायली सेनाले मिडटर्म चुनावपछि इरानमाथि फेरि आक्रमण गर्ने योजना बनाएको दाबी गरेको छ।
अमेरिकी अधिकारीहरूलाई उद्धृत गर्दै रिपोर्टमा भनिएको छ कि आक्रमण गर्न सकिने ठाउँहरूमा इरानका ऊर्जा पूर्वाधार, आणविक केन्द्र र क्षेप्यास्त्र-ड्रोन भण्डारहरू समावेश छन्।
फ्रान्स र टर्कीद्वारा नयाँ आक्रमणविरुद्ध चेतावनी
इरानमाथि पुनः सैन्य कारबाही हुन सक्ने आशङ्काका बीच कैयौँ देशका विदेशमन्त्रीहरूले शुक्रबार यसले युद्ध पूरै क्षेत्रमा फैलिने र आर्थिक नोक्सान बढ्न सक्ने चेतावनी दिएका छन्।
टर्कीका विदेशमन्त्री हाकान फिदानले इरानमाथिको नयाँ आक्रमणले तनाव बढाउने र युद्ध अन्य देशहरूसम्म फैलन सक्ने बताए। उनले द्वन्द्व अन्त्य गर्ने बाटो वार्ता र कूटनीति मात्र भएको बताए।
फ्रान्सका विदेशमन्त्री जाँ-नोएल बारोले पनि तनाव बढाउने कारबाहीबाट बच्न अपिल गरे। उनले अमेरिका र इरानबीच द्वन्द्व बढ्दा कसैलाई फाइदा नहुने र तेल-ग्यासको मूल्यमा गम्भीर असर पर्न सक्ने बताए।
जर्मनीका विदेशमन्त्री जोहान वाडेफुलले जर्मनी, फ्रान्स र बेलायत इरानसँग आणविक हतियार प्राप्त गर्न नदिन वार्ता गर्न तयार रहेको बताए।
इरानले बनायो केबल काट्ने योजना
इरानका दुई वरिष्ठ सुरक्षा अधिकारीहरूले रोयटर्सलाई बताएअनुसार, अमेरिका र इजरायलको नयाँ आक्रमणको स्थितिमा समुद्रमुनि बिछ्याइएको सञ्चार केबललाई निसाना बनाउने योजना छ।
यद्यपि, उनीहरूले केबलमा आक्रमण कहाँ र कसरी गरिनेछ भन्ने खुलाएनन्। एक अधिकारीका अनुसार, इरानले केबल काट्नुका साथै तिनको मर्मतमा पनि अवरोध पुर्याउन सक्छ। यसले इन्टरनेट र अन्य सञ्चार सेवाहरू लामो समयसम्म प्रभावित हुन सक्छन्।
इरानको रिभोलुसनरी गार्ड्सका राजनीतिक मामिला उपप्रमुख यदुल्लाह जवानीले बुधबार इरानको पूर्वाधारमा आक्रमण भएमा होर्मुजमुनिबाट जाने सात प्रमुख इन्टरनेट केबललाई निसाना बनाउन सक्ने बताएका थिए।
इरानी अधिकारी मोहसेन रेजाईले पनि खाडी क्षेत्रमा अमेरिकासँग जोडिएका डाटा सेन्टर र आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स सुविधाहरूमा आक्रमण गर्ने चेतावनी दिएका छन्।
इन्टरनेट केबल काटिए के हुन्छ ?
संयुक्त राष्ट्रसङ्घको एजेन्सी आईटीयुका अनुसार, विश्वको करिब ९९ प्रतिशत इन्टरनेट ट्राफिक समुद्रमुनि बिछ्याइएका केबलबाटै पास हुन्छ। यी केबलहरूले विभिन्न देश र महाद्वीपहरूलाई जोड्छन्।
यद्यपि, टेलिजियोग्राफीका अनुसन्धान निर्देशक एलन मोल्डिनका अनुसार, होर्मुजबाट विश्वको १ प्रतिशतभन्दा पनि कम अन्तर्राष्ट्रिय इन्टरनेट क्षमता पास हुन्छ। त्यसैले यहाँ केबल काटिँदा विश्वभरको इन्टरनेटमा सिधा असर पर्नेछैन।
तर कैयौँ केबल एकैसाथ काटिँदा इन्टरनेट सुस्त हुन सक्छ। बैंकिङ, अनलाइन किनमेल र क्लाउड सेवाहरू पनि प्रभावित हुन सक्छन्। यसको असर कम्पनीहरूले कति छिटो डाटालाई अन्य मार्गबाट पठाउन सक्छन् भन्ने कुरामा निर्भर गर्छ।
युद्धका बेला केबल मर्मतमा पनि ढिलाइ हुन सक्छ। बिमा महँगो हुनाले र आवश्यक अनुमति पाउन समय लाग्ने भएकाले इन्टरनेट सेवा लामो समयसम्म प्रभावित रहन सक्छ।
(एजेन्सीहरूको सहयोगमा)
