मुख्य समाचार
१२८ देशहरू सन् २०२८ भित्र एआई सञ्चालित किलर रोबोट सम्बन्धी नियम विस्तार गर्न सहमत
१२८ देशहरू सन् २०२८ भित्र एआई सञ्चालित किलर रोबोट सम्बन्धी नियम विस्तार गर्न सहमत

। स्विट्जरल्यान्डको जेनेभा सहरमा आयोजित संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय सम्मेलनमा सहभागी १२८ देशहरू आगामी दुई वर्षभित्र किलर रोबोटका रूपमा चिनिने घातक स्वचालित हतियार नियमन गर्ने सम्भावित सम्झौतालाई विस्तार गर्न सहमत भएका छन्।

प्रहार गर्ने अन्तिम निर्णयमा मानिसको संलग्नता बिना नै ज्यान लिन सक्ने यस्ता हतियारमाथि कानुनी रूपमा बाध्यकारी नियम छिट्टै लागू गर्न करिब १०० राष्ट्रले दबाब दिएपछि कन्भेन्सन अन सर्टेन कन्भेन्सनल वेपन्स (सीसीडब्लू) मा शनिबार यो घोषणा गरिएको हो।

अमेरिका, रुस र इजरायललगायत प्रमुख हतियार उत्पादक राष्ट्रहरूले भने उक्त प्रयासको विरोध गरेका थिए। यस महासन्धिअन्तर्गत कुनै पनि निर्णय गर्न सबै सदस्य राष्ट्रको सहमति आवश्यक पर्छ।

कूटनीतिज्ञहरूका अनुसार कार्यविधिमा रुसले आपत्ति जनाएपछि केही औपचारिक सत्रहरू स्थगित भएका थिए। त्यसपछि अन्तिम शब्दावली तय गर्न रातभर छलफल चलेको थियो।


सम्मेलनको अध्यक्षता गरेका स्विस कूटनीतिज्ञ जुलियन थोएनीले केही देशले वार्ता भन्ने शब्द अस्वीकार गरेको बताए। सहमति भएको दस्तावेजमा यसको सट्टा कुनै संयन्त्रको विस्तार भन्ने उल्लेख गरिएको छ।

उनले १० वर्षभन्दा लामो छलफलपछि मानवीय निःशस्त्रीकरणका लागि यो एउटा महत्त्वपूर्ण कदम बनेको बताए। बैठक समापनका क्रममा पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै उनले भने, ‘यसले आजको गहिरो रूपमा विभाजित विश्वमा पनि बहुपक्षीय कूटनीतिले अझै ठोस नतिजा दिन सक्छ भन्ने देखाएको छ।’

उनका अनुसार यस प्रक्रियाले अन्तर्राष्ट्रिय मानवीय कानुनअन्तर्गत कुन हतियारमाथि प्रतिबन्ध लगाउन सकिन्छ र कुनलाई नियमनसहित अनुमति दिन सकिन्छ भन्ने निर्धारण गर्नुपर्छ।

कमजोर बनाइएको भन्दै आलोचना

स्वचालित हतियारको विकास र प्रयोगको विरोध गर्दै आएका ३०० सङ्गठनहरूको गठबन्धन स्टप किलर रोबोट्सले उक्त म्यान्डेटलाई फितलो भन्दै यसले कानुनी रूपमा बाध्यकारी नियम बनाउने कुनै स्पष्ट बाटो नदिएको बताएको छ।

गठबन्धनकी कार्यकारी निर्देशक निकोल भ्यान रुइजेनले लक्ष्य छनोट गर्न आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स प्रयोग गर्ने प्रणालीसहित स्वचालित हतियारहरू युद्धमैदानमा प्रयोग भइरहेको बताइन्।

समाचार एजेन्सी एएफपीसँग कुरा गर्दै उनले भनिन्, ‘कानुनी रूपमा बाध्यकारी संयन्त्र निर्माणमा ढिलाइ गर्नुले सर्वसाधारण र मानवतालाई जोखिममा पार्छ।’

ह्युमन राइट्स वाचकी हतियारसम्बन्धी उपनिर्देशक भेरिटी कोयलले सम्मेलनको नतिजा निराशाजनक रहेको प्रतिक्रिया दिइन्। उनले एएफपीसँग भनिन्, ‘नयाँ नियममा सहमति जुटाउन आवश्यक पर्ने तत्काल कदम यसले प्रदान गर्दैन, जबकि प्रविधि भने तीव्र गतिमा अघि बढिरहेको छ।’

(अल जजिरा र एएफपीको सहयोगमा)

प्रतिक्रिया दिनुहोस्
अन्य समाचारहरु
। अस्ट्रेलियाको राजधानी क्यानबेरास्थित संघीय संसद् भवनअगाडि गाई तथा घोडाको गोबर फालेर जलवायु परिवर्तनसम्बन्धी सरकारी नीतिको विरोध गरिएको छ। जलवायु अभियानमा सक्रिय समूह राइजिङ टाइडले गत शुक्रबार ट्रकमा गोबर ल्याएर संसद् भवनको अगाडिको क्षेत्रमा फैलाउँदै विरोध प्रदर्शन गरेको हो। समूहले प्रधानमन्त्री एन्थोनी अल्बानिजी नेतृत्वको लेबर सरकारले अवलम्बन गरेको जलवायु नीतिलाई बकवास भन्दै व्यंग्यात्मक विरोध जनाएको थियो। राइजिङ ...
। बङ्गलादेशमा हिंसा-प्रतिहिंसाको शृङ्खला चलिरहेको छ । नराइल जिल्लामा पूर्वप्रधानमन्त्री शेख हसिनाको पार्टी अवामी लिगका नेता, कार्यकर्ता र समर्थकका करिब ५० घर तथा पसलमा आगजनी गरिएको छ। शुक्रबार कालिया उपजिल्लाको बेन्दर चार गाउँमा यो घटना भएको हो। स्थानीयका अनुसार शुक्रबार दिउँसोदेखि सुरु भएको आक्रमण राति अबेरसम्म जारी रह्यो। आक्रमणकारीहरूले कैयौँ घरमा तोडफोड गर्नुका साथै त्यहाँ रहेका ...
रुसले युक्रेनको राजधानी किभमा पुल र रेलवे स्टेसनलाई निशाना बनाउँदै रातभर ठूलो स्तरमा आक्रमण गरेको छ । आक्रमणमा ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्रसमेत प्रयोग गरिएको थियो । युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले यसलाई युद्ध सुरु भएयताकै सबैभन्दा ठूलो आक्रमणमध्ये एक बताएका छन् । आक्रमणमा कम्तीमा ९ जनाको मृत्यु भएको छ । रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले यसअघि क्राइमिया पुलमा भएको आक्रमणको बदला ...
इरानले अमेरिकालाई आफ्ना सर्त स्वीकार गर्न वा पुनः युद्धको सामना गर्न चेतावनी दिएको छ । इरानको इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कर्प्स (आईआरजीसी) का प्रवक्ता ब्रिगेडियर जनरल हुसेन मोहेबीले आफ्नो देश कुनै पनि सैन्य परिस्थितिको सामना गर्न पूर्ण रूपमा तयार रहेको बताएका छन् । बिहीबार सञ्चारमाध्यमसँग कुरा गर्दै उनले इरान युद्ध र शान्तिबीचको अनिश्चित अवस्था स्वीकार नगर्ने स्पष्ट ...
। रुसले क्रिमिया पुलमा युक्रेनले गरेको लगातारको आक्रमणको बदला लिएको छ। बिहीबार राति युक्रेनमाथि ४०० भन्दा बढी ड्रोन र ११० भन्दा बढी मिसाइल प्रहार गरिएको छ। यो आक्रमणमा ८ जनाको मृत्यु भएको छ। युक्रेनका राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले रुसले आक्रमणमा २७ वटा ब्यालिस्टिक मिसाइलसमेत प्रयोग गरेको बताएका छन्। उनले यसलाई युद्धकै सबैभन्दा ठूला आक्रमणमध्ये एक भनेका छन्। आक्रमणबाट ...