: मध्यपूर्वमा बढ्दो सैन्य तनाव र 'होर्मुज स्ट्रेट' मा तेल ट्याङ्करहरूमाथि भएका आक्रमणका कारण विश्व बजारमा देखिएको इन्धन अभावलाई सम्बोधन गर्न अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा एजेन्सी (IEA) ले ऐतिहासिक कदम चालेको छ।
आईईएका ३२ सदस्य राष्ट्रहरूले आफ्नो आपतकालीन भण्डारबाट कुल ४० करोड ब्यारेल कच्चा तेल विश्व बजारमा उपलब्ध गराउने सर्वसम्मत निर्णय गरेका छन्। एजेन्सीको उक्त निर्णयमा अमेरिकाले ठूलो योदान दिने भएको छ ।तेल आपूर्तिमा झन्डै आधा हिस्सा (१७ करोड २० लाख ब्यारेल) एक्लै अमेरिकाले बेहोर्ने भएकाे छ।
अमेरिकाले आफ्नो 'स्ट्राटेजिक पेट्रोलियम रिजर्भ' (एसपीआर) बाट १७ करोड २० लाख ब्यारेल तेल अर्को हप्तादेखि बजारमा पठाउन सुरु गर्नेछ। यो प्रक्रिया करिब १२० दिनसम्म चल्ने अमेरिकाको ऊर्जा विभागले जनाएको छ ।आईईएका कार्यकारी निर्देशक फेथ बिरोलले वर्तमान स्थितिलाई 'असाधारण चुनौती' को संज्ञा दिँदै आपूर्ति सहज बनाउन यो कदम अनिवार्य रहेको बताएका छन्।
इरान र खाडी देशहरूबीचको सामरिक मार्ग होर्मुज स्ट्रेटमा जहाजहरूमाथि भएको आक्रमणले विश्वव्यापी तेल आपूर्तिमा ठूलाे क्षति भएका कारण बजारमा मूल्य आकासिएपछि यो निर्णय लिइएको हो।
ऊर्जा विभागका अनुसार, अमेरिकाले आगामी एक वर्षभित्र २० करोड ब्यारेल तेल पुन: भण्डारमा भर्ने योजना बनाएको छ । सामान्यतया यस्तो भण्डार पुन: भर्ने खर्च करदाताले बहन गर्नुपर्ने भए पनि यसपटक करदातालाई अतिरिक्त भार नपर्ने दाबी गरिएको छ, यद्यपि त्यसको विस्तृत विवरण भने सार्वजनिक गरिएको छैन ।
अमेरिकी ऊर्जा विभागको तथ्यांकअनुसार ६ मार्चसम्म एसपीआरमा करिब ४१ करोड ५० लाख ब्यारेल तेल भण्डारण छ, जबकि यसको कुल क्षमता ७० करोड ब्यारेल रहेको छ ।
आईईएसँग कति छ मौज्दात?
आईईएका सदस्य देशहरूसँग हाल १ अर्ब २० करोड ब्यारेल भन्दा बढी आपतकालीन तेल भण्डार छ। यसका अतिरिक्त निजी उद्योग क्षेत्रमा सरकारी दायित्व अन्तर्गत थप ६० करोड ब्यारेल तेल सुरक्षित रहेको एजेन्सीले जनाएको छ।
