टोकियो, अक्टोबर १० (न्युज अन जापान) — जापानकी नयाँ प्रधानमन्त्री तथा लिबरल डेमोक्रेटिक पार्टी (LDP) की अध्यक्ष ताकाइचीले आफ्नो कार्यकालको पहिलो ठूलो कूटनीतिक परीक्षा सामना गर्न लागेकी छन्। उनी अक्टोबर २८ मा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पसँग पहिलो शिखर बैठक गर्ने तयारीमा छन्। यस भेटका क्रममा ट्रम्पले जापानसँग रक्षा खर्च सकल गार्हस्थ उत्पादन (GDP) को ३.५% मा पुर्याउन दबाब दिन सक्ने सम्भावना विश्लेषकहरूले औँल्याएका छन्। यो वार्ता कसरी अगाडि बढ्छ भन्ने कुराले जापानको सुरक्षा नीतिको भावी दिशा निर्धारण गर्न सक्छ। समसामयिक कार्यक्रमहरूमा टिप्पणीकारहरूले दुनियाका नेताहरूले ट्रम्पसँग कसरी सम्बन्ध बनाए भन्ने चर्चा गरे। कोहीले ट्रम्पको प्रशंसा गरे, कोहीले गोल्फ खेले, र कोहीले उनको कडा शैलीलाई रणनीतिक रूपमा सहने प्रयास गरे। ताकाइचीलाई सुझाइएको छ कि उनी ट्रम्पसँगको संवादमा सिधा कुरा गर्न सकून्, तर स्पष्ट अस्वीकारको भाषा नअपनाउन। उनी र ट्रम्पबीच स्व. शिन्जो आबेसँगको सम्बन्ध, दक्षिणपन्थी झुकाव, र स्क्रिप्टबिनाको बोल्ने शैली जस्ता समानताहरूले व्यक्तिगत "केमिस्ट्री" निर्माणमा सहयोग गर्न सक्छन्। तर ट्रम्पले घरेलु समर्थन बलियो भएको नेताहरूलाई प्राथमिकता दिने प्रवृत्ति देखाएका छन्। आबेले पटक–पटक चुनाव जितेका कारण ट्रम्पसँग बलियो सम्बन्ध बनाएका थिए। अब ताकाइचीले पनि आफ्नो आन्तरिक समर्थन पुष्टि गर्नुपर्नेछ। सन् २०२५ मा जापानको रक्षा खर्च हालको अवस्थामा GDP को करिब १.८% रहेको छ। ट्रम्प प्रशासनले ३.५% "साँचो" रक्षा खर्चको रूपमा हेर्ने सम्भावना छ। यो स्तर पुर्याउँदा जापानले वर्षेनि १५ ट्रिलियन येन खर्च गर्नुपर्नेछ। यसले अमेरिका–जापान गठबन्धनमा भूमिकाको पुनःसंरचना गर्नुपर्ने अवस्था आउन सक्छ। ताकाइचीले सावधानीपूर्वक खर्च बढाउने संकेत गरेकी छिन्, तर स्पष्ट रूपमा कुनै अङ्क नतोकेको अवस्थामा अमेरिकी पक्षले दबाब दिन सक्छ। विश्लेषकहरू भन्छन् — जापानले साइबर सुरक्षा, चिकित्सा पूर्वाधार, औद्योगिक अनुसन्धानजस्ता 'असैन्य' क्षेत्रमा पनि रक्षा सुदृढीकरणको रूपमा लगानी गर्न सक्ने प्रस्ताव गर्नुपर्छ। तर अमेरिकाले 'सैनिक खर्च' मात्रलाई मान्यता दिन सक्छ। बेइजिङले ताकाइचीलाई LDP नेताहरूमा सबैभन्दा अप्रिय नेतृ मानेको बताइएको छ। तीन मुद्दामा चीन विशेष चासो राखेको छ: यासुकुनी मन्दिर भ्रमण ताइवानसँगको सम्बन्ध उनीद्वारा नियुक्त गरिने सुरक्षा कडपन्थी पदाधिकारीहरू ताकाइचीले यसअघि ताइवान भ्रमण गरेकी थिइन् र अमेरिकी थिंक ट्यांकमा ताइवान स्ट्रेटको सुरक्षा जापानको लागि "महत्वपूर्ण" भएको बताएकी थिइन् — जसले चीनको आलोचना निम्त्याएको छ। चीनले यदि ताकाइचीले यासुकुनी मन्दिरमा फेरि भ्रमण गरिन् वा "कट्टरपन्थी" सुरक्षा सल्लाहकार नियुक्त गरिन् भने, APEC सम्मेलनमा जापान–चीन प्रधानमन्त्रीस्तरीय बैठक हुन नदिने चेतावनी दिएको छ। विश्लेषकहरूको सुझाव: अनावश्यक उक्साहटबाट बच्ने, प्रतिरोध शक्ति कायम राख्ने, चीनसँग संवादको ढोका खुला राख्ने। उनीहरू भन्छन्, “अमेरिका सधैं एशियामा चीनको सन्तुलन गर्ने भन्ने ठान्नु खतरनाक हुन सक्छ।” त्यसैले जापानले स्वतन्त्र तर मिलेर चल्ने नीति अवलम्बन गर्नुपर्ने देखिन्छ। ट्रम्पसँग व्यक्तिगत सम्बन्ध बलियो बनाउने जरुरत आधारित रक्षा रणनीति प्रस्तुत गर्ने चीनसँग संवादको विकल्प खुला राख्ने यी तीन मुख्य चुनौती ताकाइचीको समक्ष छन्। अक्टोबर २८ को शिखर बैठक र त्यसपछि हुने क्षेत्रीय सम्मेलनहरूबाट "ताकाइची डिप्लोमेसी" सफल हुन्छ कि छैन भन्ने चाँडै स्पष्ट हुनेछ।
